Historia Mercedes-Benz 170

Pierwszy Mercedes-Benz 170, oznaczony fabrycznie W 15, zadebiutował w 1931 roku. Był to istotny technicznie model marki: jako pierwszy Mercedes otrzymał niezależne zawieszenie wszystkich czterech kół. Sześciocylindrowy silnik rzędowy o pojemności 1692 cm³ rozwijał 32 KM, pozwalając osiągnąć 90 km/h. Już wtedy stosowano hydrauliczne hamulce na cztery koła, centralne smarowanie oraz zintegrowaną blokadę kierownicy i stacyjkę.

W 1936 roku pojawił się 170 V. Litera „V” oznaczała vorn, czyli silnik umieszczony z przodu; odróżniała ten model od tylno­s­ilnikowego 170 H. Czterocylindrowy 170 V stał się podstawowym Mercedesem okresu przedwojennego, a po przerwie wojennej również fundamentem odbudowy produkcji marki. Wytwarzano go do 1952 roku, zaś pierwsze auta powojenne powstały od 1947 roku.

Od 1949 roku dostępne były także 170 z silnikiem Diesla. W epoce, w której samochody osobowe wysokoprężne należały do rzadkości, odmiany te łączyły oszczędniejszy napęd z użytkowym charakterem. Rodzinę 170 zastąpił w połowie lat 50. Mercedes-Benz 180, pierwszy model marki z nadwoziem pontonowym.

Rozwój serii 170

• Mercedes-Benz 170 (W 15, 1931–1936) – pierwotny model z silnikiem R6 1,7 l; oferowany jako limuzyna i kabriolet, później także w odmianach dwudrzwiowych, roadster oraz Kübelwagen.
• Mercedes-Benz 170 H (1936–1939) – konstrukcja z silnikiem umieszczonym z tyłu, rozwinięcie wcześniejszego Mercedes-Benz 130. Czterocylindrowy motor 1697 cm³ osiągał 38 KM; skrzynia miała cztery przełożenia, z synchronizacją trzeciego i czwartego biegu.
• Mercedes-Benz 170 V / Va (W 136, 1937–1952) – przedni silnik, napęd na tylne koła i szeroka gama karoserii. Oprócz limuzyn oferowano kabriolety, cabrio-limuzyny, furgony, pick-upy i nadwozia specjalne.
• Mercedes-Benz 170 D, Da i Db – wysokoprężne wersje 170 V, dostępne od 1949 roku; silniki Diesla osiągały 38–40 KM.
• Mercedes-Benz 170 S (od 1949) – większa i lepiej wyposażona odmiana, pierwszy Mercedes z literą „S” w nazwie. W tym przypadku „S” odnosi się do klasy specjalnej, nie do sportu.
• Mercedes-Benz 170 Sb / DS (W 191) – rozwinięcie 170 S, od 1952 roku tylko jako czterodrzwiowa limuzyna. Zmiany obejmowały dźwignię zmiany biegów przy kolumnie kierownicy, ulepszone ogrzewanie, rozrusznik uruchamiany przyciskiem na desce i nieco szerszy tylny rozstaw kół.
• Mercedes-Benz 170 S-V i S-D – połączenie nadwozia 170 S z techniką 170 V; wersje te pozostały w produkcji do 1955 roku.

Cechy charakterystyczne Mercedes-Benz 170

Najważniejszą cechą serii 170 jest jej rozpiętość konstrukcyjna. W jednej rodzinie spotykają się przedwojenny W 15 z sześciocylindrową jednostką i pełnym niezależnym zawieszeniem, masowo wykorzystywany 170 V oraz bardziej reprezentacyjny 170 S. Wersje 170 V służyły jako auta prywatne, taksówki, samochody lekarskie, pojazdy urzędowe i transportowe; powstawały też odmiany sanitarne oraz skrzyniowe.

W 170 V i jego następcach ważna była klasyczna konstrukcja z ramą rurową, często w układzie X, oraz tylnym napędem. To rozwiązanie sprzyja dostępowi podczas napraw podwozia i układu napędowego. Z kolei 170 S wyróżniał się większym nadwoziem, przestronniejszą kabiną i bogatszym wykończeniem.

Najczęściej spotykane oznaczenia w serii 170: W 136 stanowi 46,5% podaży tej serii i skupia 50,7% zainteresowania. W 136 IV odpowiada odpowiednio za 33,9% i 35,2%. W 191 osiąga 15,5% podaży oraz 9,8% zainteresowania, natomiast najwcześniejszy W 15 – 3,9% i 3,8%.

Dane techniczne Mercedes-Benz 170

Wersje szczególne i poszukiwane

Cabriolet A i Cabriolet B należą do najciekawszych odmian serii 170. Cabriolet A był zazwyczaj dwuosobowy, natomiast Cabriolet B oferował cztery miejsca. W przypadku 170 S wyprodukowano około 830 egzemplarzy Cabriolet A i około 1603 Cabriolet B w latach 1949–1951. Przedwojenny 170 V Cabriolet A powstał w liczbie około 794 sztuk w latach 1936–1938.

Na uwagę zasługują też 170 V z nadwoziami specjalnymi: sanitarki, furgony, pick-upy oraz pojazdy dla służb. W realiach powojennych były to pełnoprawne narzędzia pracy, a nie jedynie warianty stylizacyjne. Podczas wojny występowały również 170 V z instalacją gazogeneratorową, stosowaną wskutek niedoboru konwencjonalnych paliw.

170 S i późniejszy 170 Sb reprezentują bardziej komfortową stronę serii. 170 Sb występował już wyłącznie jako czterodrzwiowa limuzyna, podczas gdy wcześniejszy 170 S oferował również otwarte nadwozia.

Na co zwrócić uwagę przed zakupem

Brak wskazanych typowych usterek nie zwalnia z dokładnej oceny stanu, zwłaszcza że seria 170 występowała zarówno z drewnianymi elementami konstrukcji nadwozia, jak i z późniejszymi nadwoziami całostalowymi. W autach z drewnianą strukturą trzeba sprawdzić stan drewna pod poszyciem oraz jakość wcześniejszych napraw blacharskich.

Warto zweryfikować kompletność układu napędowego, instalacji elektrycznej, hamulców hydraulicznych i zawieszenia. Charakterystyczne dla serii są rama, niezależne zawieszenie przednie oraz rozwiązania tylnej osi z półosiami wahliwymi lub resorami – ich stan ma bezpośredni wpływ na prowadzenie. Przy samochodzie po renowacji znaczenie mają dokumentacja prac, zgodność detali oraz obecność właściwych elementów wyposażenia, takich jak zegary, radio Becker, narzędzia czy oryginalne wykończenie wnętrza.

W 170 S i Sb należy rozróżnić elementy właściwe dla konkretnej wersji, na przykład podłogową dźwignię zmiany biegów we wcześniejszych autach i lewarek przy kolumnie kierownicy w 170 Sb. W odmianach wysokoprężnych należy również potwierdzić, czy silnik jest odpowiednim dla auta Dieslem o mocy 38–40 KM.

Silniki, skrzynie biegów i prowadzenie

Mercedes-Benz 170 nie był projektowany jako samochód sportowy. Jego charakter wyznaczały elastyczna jazda, trwała mechanika i prędkości podróżne odpowiednie dla dróg lat 30., 40. i pierwszej połowy lat 50. Benzynowe czterocylindrówki osiągały zależnie od wersji około 38–52 KM, a prędkość maksymalna sięgała 100–122 km/h. Diesle rozwijały 38–40 KM i stawiały na ekonomikę eksploatacji.

170 H, z silnikiem z tyłu, różni się zasadniczo rozkładem masy i architekturą od przedniosilnikowego 170 V. W 170 V oraz 170 S silnik pracuje przed kabiną, a napęd trafia na tylne koła. Czterobiegowa przekładnia ręczna jest elementem, którego działanie warto poznać przed jazdą: w 170 H synchronizowane były trzeci i czwarty bieg, zaś w późniejszych rozwiązaniach stosowano pełniejszą synchronizację.

1. 170 V – czterocylindrowy silnik 1,7 l o mocy 38 KM; podstawowa, wielonadwoziowa konstrukcja serii.
2. 170 H – 1697 cm³, 38 KM i silnik z tyłu; osiągał 110 km/h.
3. 170 S – silnik 1767 cm³ o mocy do 52 KM i deklarowana prędkość maksymalna 122 km/h.
4. 170 DS / S-D – odmiany Diesla o mocy 40 KM, stworzone z myślą o niższym zużyciu paliwa. undefined

Nadwozie, wnętrze i wyposażenie

Stylistyka Mercedes-Benz 170 jest typowa dla przełomu lat 30. i 50.: długa maska, oddzielne błotniki, pionowa atrapa chłodnicy z gwiazdą oraz obłe tylne partie nadwozia. 170 H odcina się od tej konwencji proporcjami samochodu tylno­s­ilnikowego – z małym przednim bagażnikiem i bardziej zaokrągloną sylwetką.

W zależności od wersji spotyka się limuzyny cztero- i dwudrzwiowe, cabrio-limuzyny, roadstery, tourery i kabriolety. Cabriolety miały składany dach z tkaniny; niektóre samochody otrzymywały także sztywny dach lub rolowany dach przesuwny. Paleta epoki obejmowała czerń, granat, zieleń, bordo i krem, także zestawienia dwubarwne.

Kabiny mogły być wykończone skórą albo tkaniną w odcieniach beżu, brązu, szarości lub czerwieni. W bogatszych odmianach stosowano drewno na desce rozdzielczej, chromowane dodatki i lepsze materiały tapicerskie. Wśród wyposażenia spotyka się radio Becker, analogowy zegar, ogrzewanie, światła przeciwmgielne, dodatkowe wskaźniki, komplet narzędzi oraz zestaw walizek. Kierownice bywały drewniane, bakelitowe, a czasem białe.

Oznaczenia, dokumentacja i przeznaczenie

Przy Mercedesie 170 oznaczenie typu jest kluczowe. W 15 to pierwszy 170 z sześciocylindrowym silnikiem, W 136 obejmuje przede wszystkim 170 V i jego rozwinięcia, a W 191 identyfikuje 170 Sb. Litery w nazwach również nie są przypadkowe: „V” oznacza silnik z przodu, „H” silnik z tyłu, zaś „S” określa wersję o wyższym standardzie.

Dziś auta tej serii sprawdzają się podczas jazd rekreacyjnych, zlotów i rajdów pojazdów zabytkowych, a otwarte wersje bywają wykorzystywane podczas uroczystości. Dla oceny konkretnego egzemplarza istotne są instrukcje obsługi, literatura warsztatowa, historia napraw oraz zgodność numerów i detali z daną odmianą nadwoziową i silnikową.

Podsumowanie: Mercedes-Benz 170

Mercedes-Benz 170 to obszerna rodzina samochodów z lat 1931–1955: od zaawansowanego jak na swój czas W 15, przez użytkowy i powojenny 170 V, po większy 170 S oraz 170 Sb. Wspólny mianownik stanowią klasyczna sylwetka, napęd tylnych kół, czterobiegowa przekładnia i konstrukcje stworzone z myślą o długiej służbie.

Przy wyborze warto najpierw ustalić dokładny typ – W 15, W 136 lub W 191 – oraz wersję napędową i nadwoziową. Limuzyna 170 V, diesel 170 D, tylnosilnikowy 170 H i Cabriolet B są samochodami tej samej serii, lecz różnią się techniką, przeznaczeniem i detalami w stopniu decydującym o właściwej ocenie auta.