Historia BMW 3.0

BMW powróciło do klasy wyższej w 1968 roku rodziną Neue Sechs. Limuzyna E3 miała konkurować przede wszystkim z Mercedesem-Benzem i ustanowiła dla marki formułę sportowo prowadzącego się samochodu luksusowego z sześciocylindrowym silnikiem.

Równolegle powstało coupé E9, następca BMW 2000 C/CS z rodziny Neue Klasse. Samochody E9 były wytwarzane przez Karmanna w Rheine, a następnie trafiały do końcowego montażu w Monachium lub Dingolfing. Od 1971 roku nazwę BMW 3.0 nosiły odmiany z trzylitrowym M30: gaźnikowy CS, wtryskowy CSi oraz lekki CSL. Produkcję E9 zakończono w 1975 roku, a E3 w 1977 roku.

Modely i następcy

W obrębie coupé E9 chronologia wygląda następująco:

• 2800 CS (1968–1971) był bezpośrednim poprzednikiem trzylitrowych coupé; miał silnik 2,8 l o mocy 170 KM.
• 3.0 CS zastąpił 2800 CS w kwietniu 1971 roku. Trzylitrowy silnik gaźnikowy rozwijał 180 KM.
• 3.0 CSi zadebiutował jesienią 1971 roku z układem Bosch D-Jetronic i mocą 200 KM.
• 3.0 CSL był lekką, sportową odmianą homologacyjną; późne wersje otrzymały silnik 3153 cm³ o mocy 206 KM.
• 2.5 CS oferowany w latach 1974–1975 stanowił model wejściowy o mocy 150 KM.

Następcą E9 zostało coupé BMW serii 6 generacji E24. Limuzyny E3 ustąpiły miejsca BMW serii 7.

Najważniejsze cechy BMW 3.0

Najistotniejszym elementem BMW 3.0 jest silnik M30: rzędowa szóstka z żeliwnym blokiem, aluminiową głowicą oraz wałkiem rozrządu w głowicy napędzanym łańcuchem. W E9 łączył on spokojną pracę z charakterystyką odpowiednią dla szybkiego coupé klasy Gran Turismo.

E9 wyróżniało się hamulcami tarczowymi przy wszystkich kołach, czteroosobowym wnętrzem i dużą powierzchnią szyb. Wersje CS używały gaźników, a CSi i CSL – elektronicznego wtrysku Bosch D-Jetronic. 3.0 CSL redukowało masę dzięki aluminiowym drzwiom, masce i pokrywie bagażnika, cieńszej stali nadwozia, ograniczonemu wygłuszeniu oraz fotelom Scheel. W porównaniu z CS/CSi oszczędność masy mogła sięgać 200 kg.

Dane techniczne BMW 3.0

Wersje szczególne: BMW 3.0 CSL i CSA

BMW 3.0 CSL – skrót oznacza Coupé Sport Leichtbau – powstało jako baza homologacyjna dla wyścigów samochodów turystycznych. Łącznie zbudowano około 1265 egzemplarzy. Część otrzymała pakiet City Pack, obejmujący bardziej cywilne wyposażenie: szklane szyby, elektryczne podnośniki szyb, wygłuszenie i zderzaki. Najbardziej rozpoznawalne odmiany CSL nosiły duży pakiet aerodynamiczny określany jako „Batmobile”.

BMW 3.0 CSA to wariant 3.0 z automatyczną skrzynią biegów; jego produkcja nie przekroczyła 5000 sztuk. Powstały również pojedyncze przeróbki otwarte, między innymi BMW Dreschel Cabriolet, którego wykonano osiem sztuk.

Słabe punkty i kontrola przed zakupem

W BMW E9 najważniejsza jest korozja konstrukcji nadwozia. Szczególnej kontroli wymagają progi, podłoga, nadkola oraz punkty mocowania zawieszenia i elementy podwozia. Ogniska rdzy w tych miejscach mogą oznaczać konieczność kompleksowej renowacji blacharskiej, dlatego oględziny powinny obejmować auto od spodu, a nie tylko lakier i widoczne powierzchnie.

Warto też sprawdzić zgodność numerów zespołów, fabryczny kolor oraz kompletność wyposażenia. W E9 znaczenie mają oryginalne elementy takie jak zegary VDO, radio Becker lub Blaupunkt, felgi Mahle, BBS, Alpina, FPS albo Pedrini, kierownica Petri, Nardi lub Alpina oraz właściwe dla wersji elementy nadwozia CSL. Przy CSi i CSL należy zweryfikować działanie układu Bosch D-Jetronic; w CS istotny jest stan instalacji gaźnikowej.

Silnik, przekładnia i prowadzenie

Rzędowa szóstka M30 zapewnia BMW 3.0 charakter szybkiego samochodu turystycznego. 3.0 CSi o mocy 200 KM osiąga 100 km/h w 7,7 s i około 220 km/h. Pierwsze 3.0 CSL przyspieszało do 100 km/h w 7,4 s, przede wszystkim dzięki obniżeniu masy.

Hamulce tarczowe na czterech kołach, napęd tylnej osi i sportowo zestrojone zawieszenie stanowiły techniczną bazę E9. Smukłe słupki i szerokie przeszklenie poprawiają widoczność, a długi rozstaw osi mieścił silnik M30 oraz sprzyjał podróżom w cztery osoby.

Wersje warte rozróżnienia:

1. 3.0 CS – 180-konne coupé gaźnikowe dla osób szukających prostszego układu zasilania.
2. 3.0 CSi – 200 KM i D-Jetronic; odmiana łącząca osiągi z pełnym wyposażeniem coupé.
3. 3.0 CSL – odchudzone nadwozie, elementy aluminiowe i wyścigowe pochodzenie homologacyjne. undefined

Nadwozie i wnętrze

Autorem formy E9 był Wilhelm Hofmeister. Charakterystyczne załamanie linii przy słupku C, znane jako Hofmeister-Knick, łączy się tu z niską linią dachu, cienkimi słupkami, bezramkowymi drzwiami i dużymi powierzchniami szkła. W proporcjach coupé widoczne są również włoskie inspiracje stylistyczne kojarzone z Bertone, Michelottim i Giugiaro.

W kabinie stosowano drewno, skórę albo welur, indywidualnie oprawione okrągłe wskaźniki VDO oraz profilowane fotele. Wyposażenie dodatkowe mogło obejmować wspomaganie kierownicy, klimatyzację, szyberdach ręczny lub elektryczny, elektryczne szyby, centralny zamek i radio Becker bądź Blaupunkt. Do charakteru E9 pasują także aluminiowe obręcze Mahle, BBS, Alpina, FPS lub Pedrini w rozmiarach 14 i 16 cali.

BMW 3.0 w sporcie i jako baza do przebudów

3.0 CSL stanowiło homologacyjną podstawę startów BMW Motorsport w wyścigach samochodów turystycznych i odnosiło zwycięstwa w European Touring Car Championship. Coupé E9 przygotowywały również Alpina i Schnitzer.

Spotyka się zarówno samochody zachowane w oryginalnym stanie, jak i egzemplarze po renowacji typu nut-and-bolt. E9 bywa też bazą restomodów: montowano w nich między innymi silniki S38 lub S88, pięciobiegowe skrzynie, zmodyfikowane zawieszenie i wydajniejsze hamulce. Taka przebudowa zasadniczo różni się od samochodu zachowanego zgodnie ze specyfikacją fabryczną.

Podsumowanie

BMW 3.0 to rodzina luksusowych BMW z rzędowymi sześciocylindrowcami M30, obejmująca limuzyny E3 i coupé E9. W przypadku E9 wybór sprowadza się przede wszystkim do 180-konnego 3.0 CS, 200-konnego 3.0 CSi z D-Jetronic oraz lekkiego 3.0 CSL. Przy zakupie kluczowe pozostają stan konstrukcji stalowego nadwozia, zakres wcześniejszych napraw blacharskich, sprawność układu zasilania oraz zgodność wyposażenia z daną wersją.