Historia BMW M1

BMW M1 był pierwszym sportowym samochodem BMW z silnikiem umieszczonym centralnie. Jego punkt wyjścia stanowił zaprezentowany w 1972 roku prototyp BMW Turbo (E25), zaprojektowany pod kierunkiem Paula Bracqa. Turbo był studium technicznym: miał czterocylindrowy silnik, drzwi unoszone do góry, niski środek ciężkości, rozwiązania bezpieczeństwa zintegrowane z linią dachu, ABS, radarowy system ostrzegania o odstępie oraz wskaźnik przeciążeń bocznych.

W wersji produkcyjnej zrezygnowano z drzwi skrzydłowych, lecz zachowano proporcje samochodu z silnikiem centralnym. Za ostateczne nadwozie odpowiadał Giorgetto Giugiaro. Plan zakładał współpracę z Lamborghini przy opracowaniu podwozia i produkcji, jednak sytuacja finansowa oraz problemy organizacyjne włoskiej firmy zakończyły kooperację. BMW przejęło projekt w kwietniu 1978 roku.

Budowa M1 była rozdzielona między specjalistów: Marchesi wykonywał ramę przestrzenną, T.I.R. formował nadwozie z tworzywa, Italdesign łączył karoserię z ramą, a Baur w Stuttgarcie kończył montaż. Silnik dostarczał BMW Motorsport GmbH, a pięciobiegową przekładnię – ZF. Powstało około 450 egzemplarzy, co czyni M1 jednym z najrzadszych seryjnych modeli BMW tamtego okresu.

Geneza i miejsce M1 w historii BMW

M1 nosi fabryczne oznaczenie E26 i nie miał bezpośredniego poprzednika w gamie BMW. BMW Turbo E25 był wyłącznie prototypem, natomiast M1 stał się samochodem dopuszczonym do ruchu drogowego, zbudowanym z myślą o bazie homologacyjnej i sporcie.

Nie opracowano również bezpośredniego następcy M1. Ważną częścią jego spuścizny został silnik M88: jednostkę rozwiniętą dla M1 zastosowano później w BMW M5 generacji E28. Sam M1 pozostał jedynym seryjnym BMW swojej epoki o takiej architekturze – z sześciocylindrowym silnikiem umieszczonym wzdłużnie za kabiną.

Najważniejsze cechy BMW M1

• Centralnie umieszczony silnik: wolnossące R6 o pojemności 3453 cm³ pracuje za przedziałem pasażerskim.
• Technika BMW Motorsport: cztery zawory na cylinder i dwa wałki rozrządu w głowicy były fundamentem jednostki o mocy 277 KM.
• Międzynarodowa produkcja: rama Marchesi, nadwozie T.I.R., montaż Italdesign oraz finalizacja w Baurze tworzą nietypową historię konstrukcji.
• Związek z wyścigami: na bazie modelu powstała seria BMW Procar, rozgrywana w sezonach 1979 i 1980 jako impreza towarzysząca Formule 1. Mistrzami zostali Niki Lauda w 1979 roku i Nelson Piquet w 1980 roku.
• Oznaczenie E26: kod E26 stanowi 100% modeli BMW M1; jest to jednoznaczne fabryczne oznaczenie tej serii.

Dane techniczne BMW M1 (E26)

BMW M1 Procar i M1 Hommage

BMW M1 Procar było wyczynową odmianą stworzoną dla monomarkowego cyklu BMW. Seria towarzyszyła rundom Formuły 1 w latach 1979–1980 i zgromadziła kierowców F1, w tym Nikiego Laudę oraz Nelsona Piqueta. Wyścigowe M1 wykorzystywały konstrukcję modelu jako bazę do sportu GT; w materiałach dotyczących najmocniejszych, turbodoładowanych aut wyścigowych pojawia się moc rzędu 850 KM.

W 2008 roku, trzy dekady po rozpoczęciu produkcji M1, BMW pokazało koncepcyjne M1 Hommage. Samochód nawiązywał do układu z silnikiem centralnym oraz charakterystycznej stylistyki E26.

Kontrola stanu i dokumentacji

Przy BMW M1 szczególne znaczenie ma potwierdzona historia samochodu. Warto zweryfikować książkę serwisową, dokumentację od nowości, certyfikaty, instrukcje, broszury i dokumentację fotograficzną. Istotne są również numery identyfikacyjne oraz zgodność numerów silnika i skrzyni biegów z dokumentacją samochodu.

Przegląd przed zakupem powinien objąć silnik M88, pięciobiegową skrzynię ZF, układ jezdny, osie, hamulce oraz stan i wymianę wszystkich płynów eksploatacyjnych. Wysoko cenna jest kompletność wyposażenia: dwa komplety kluczy, zestaw narzędzi, oryginalny przewodnik techniczny i dokumenty samochodu pomagają ocenić stopień zachowania egzemplarza.

Silnik, przekładnia i prowadzenie

M1 łączy centralne położenie silnika z niską masą około 1300 kg. Rzędowa szóstka 3,5 l rozwija 277 KM bez doładowania, a jej czterozaworowa głowica i dwa wałki rozrządu były rozwiązaniami bezpośrednio związanymi z kompetencjami BMW Motorsport. Pięciobiegowa manualna skrzynia ZF odpowiada za mechaniczny charakter układu napędowego.

Parametry drogowe – 0–100 km/h w około 6 s i 265 km/h prędkości maksymalnej – pokazują, dlaczego M1 było podstawą dla samochodów Procar. W wersji drogowej Baur składał je jako samochód wyścigowy przystosowany do normalnego użytkowania na drogach publicznych. 1. BMW M1 E26 – seryjne coupé z silnikiem M88 3,5 l, 277 KM i pięciobiegową skrzynią ZF. 2. BMW M1 Procar – odmiana wyścigowa dla serii Procar, związana z sezonami 1979–1980.

Nadwozie i wnętrze

Sylwetka BMW M1 jest niska, szeroka i klinowata. Giorgetto Giugiaro przełożył idee z prototypu BMW Turbo na bardziej rzeczowe, drogowe coupé: zamiast drzwi unoszonych do góry zastosował klasyczne drzwi, zachowując wyraźnie sportowe proporcje i centralny układ napędowy.

Nadwozie wykonano z tworzywa sztucznego i osadzono na ramie przestrzennej. W kabinie stosowano skórę i tkaninę odporną na zużycie. Do elementów istotnych dla kompletności należą fabryczne narzędzia, broszura M1, przewodnik techniczny, instrukcje oraz oryginalne kluczyki.

Dokumenty i status pojazdu zabytkowego

BMW M1 może być rejestrowane jako pojazd zabytkowy. Wśród spotykanych dokumentów znajdują się certyfikaty FIVA, historia pojazdu od nowości, potwierdzenia serwisowe oraz dokumentacja techniczna. Egzemplarze z zachowanym oryginalnym lakierem i bez pełnej renowacji wymagają szczególnie starannego udokumentowania stanu zachowania.

Podsumowanie

BMW M1 E26 to produkowane w latach 1978–1981 coupé z centralnie umieszczonym silnikiem R6 3,5 l o mocy 277 KM. Powstało w wieloetapowej współpracy Marchesi, T.I.R., Italdesign, Baur, BMW Motorsport i ZF, a jego konstrukcja stała się podstawą serii BMW Procar. Przy ocenie konkretnego M1 kluczowe są dokumentacja, zgodność numerów silnika i skrzyni oraz stan mechaniczny układu napędowego i podwozia.