Historia Alfa Romeo Spider

Spider zadebiutował na salonie w Genewie w 1966 roku jako otwarty, dwumiejscowy samochód sportowy oparty na podwoziu Alfa Romeo Giulia serii 105. Za karoserię odpowiadało Pininfarina; był to ostatni projekt, przy którym osobiście uczestniczył Battista „Pinin” Farina.

Początkowo model miał otrzymać nazwę Duetto, wyłonioną w konkursie. Zastrzeżenia związane z użyciem tej nazwy sprawiły jednak, że oficjalnie sprzedawano go przede wszystkim jako 1600 Spider. Przydomek Duetto pozostał w języku miłośników marki, podobnie jak określenie Osso di Seppia – „kość mątwy” – odnoszące się do opływowego, zaokrąglonego tyłu pierwszej serii.

W 1967 roku biały Spider zagrał ważną rolę w filmie Absolwent z Dustinem Hoffmanem. Film mocno związał wizerunek otwartej Alfy z amerykańską kulturą lat 60., a później stał się źródłem nazwy wersji Graduate na rynek północnoamerykański.

Ewolucja serii 105 i 115

Klasyczny Spider przechodził zmiany stopniowo, zachowując układ konstrukcyjny: silnik z przodu, napęd tylnej osi i otwarte nadwozie 2+0.

• Seria I / Tipo 105 (1966–1969) – Duetto lub Osso di Seppia, rozpoznawalne po długim, miękko opadającym tyle. Pierwszy 1600 Spider miał silnik 1.6 bialbero o mocy 109 KM; później dołączył motor 1.8 o mocy 114 KM.
• Seria II / Tipo 115 (od 1969) – Coda Tronca, czyli „ścięty tył”. Kammback skrócił nadwozie o 13 cm, a wraz z nim zmieniono tylne lampy, zderzaki, emblemat z przodu i wnętrze. W 1971 roku pojawił się 2-litrowy Spider Veloce o mocy 132 KM.
• Seria III / Aerodinamica (od 1983) – otrzymała czarne zderzaki oraz wyraźne spojlery przedni i tylny. Przydomek „Gummilippe” odnosił się do gumowej stylistyki tych dodatków. Najmocniejszy silnik 2.0 rozwijał 146 KM i współpracował z pięciobiegową skrzynią ręczną.
• Seria IV (od 1990) – ostatnia odsłona klasycznego Spidera, z przeprojektowanym nadwoziem, elektronicznym wtryskiem Bosch oraz większym udziałem wyposażenia podnoszącego komfort. W tej serii oferowano również automatyczną skrzynię biegów – po raz pierwszy w Spiderze.

Co wyróżnia Alfa Romeo Spider?

Najważniejszym elementem Spidera jest silnik Nord bialbero: rzędowa czwórka o aluminiowej konstrukcji, z dwoma wałkami rozrządu w głowicy. W zależności od wersji stosowano jednostki 1.3, 1.6, 1.75/1.8 i 2.0. Starsze samochody korzystały z podwójnych gaźników Weber lub Dell’Orto, a późniejsze z wtrysku Bosch, Spica albo MonoJetronic.

Już od początku Spider miał hamulce tarczowe z przodu i z tyłu, pięciobiegową skrzynię manualną oraz napęd na tylne koła. Masa własna wynosząca około 920–1100 kg sprawia, że nawet wersje o umiarkowanej mocy zachowują żywą reakcję na gaz i lekkość prowadzenia.

Dla charakteru auta równie istotne są detale: niski fotel, długa maska widziana znad kierownicy, wyraźny dźwięk bialbero oraz ręcznie składany miękki dach. Do cenionych dodatków należą drewniane kierownice Nardi lub Personal, zegary Jaeger/Vigili, pokrowiec na złożony dach oraz zdejmowany hardtop.

Dane techniczne Alfa Romeo Spider

Wersje Veloce, Quadrifoglio Verde i Graduate

Spider Veloce oznaczał mocniejsze warianty, przede wszystkim 1750 Veloce i 2000 Spider Veloce. Ten ostatni, wprowadzony w 1971 roku, miał silnik 1962 cm³ o mocy 132 KM i osiągał do 200 km/h.

Quadrifoglio Verde (QV), oferowany od 1986 roku w Serii 3, wyróżniał się zestawem stylizacyjnym: lusterkami, progami, spojlerami, trzecim światłem stopu oraz 15-calowymi felgami aluminiowymi. Symbol czterolistnej koniczyny podkreślał sportowy charakter odmiany.

Na rynku północnoamerykańskim oferowano Spider Graduate, nazwany na cześć filmu Absolwent. Miał ten sam silnik co Veloce, lecz bez części elementów luksusowego wyposażenia i felg aluminiowych.

Eksploatacja i kontrola stanu

Spider ma klasyczną, mechaniczną konstrukcję z szerokim zapleczem części blacharskich, mechanicznych i tapicerskich. Przy zakupie szczególną wartość mają udokumentowane naprawy, faktury serwisowe, instrukcje, komplet kluczy, narzędziownik i oryginalne akcesoria, takie jak pokrowiec dachu czy hardtop.

Warto ustalić, czy samochód zachował zgodność numerów zespołów oraz właściwe dla danej serii elementy: typ zderzaków, lamp, gaźniki albo układ wtryskowy, zegary, kierownicę i felgi. W Spiderze różnice między wersjami europejskimi i północnoamerykańskimi obejmują między innymi zderzaki, oświetlenie, lusterka oraz wyposażenie elektryczne.

Silniki i prowadzenie

Spider nie opiera swojego charakteru na dużej pojemności, lecz na połączeniu niskiej masy, krótkiej reakcji czterocylindrowego silnika DOHC i napędu tylnej osi. Pięciobiegowa przekładnia ręczna pozwala utrzymywać silnik Nord w zakresie, w którym słychać jego metaliczny, mechaniczny ton.

Wczesne 1600 z 109 KM zapewnia inną atmosferę niż 2.0 Veloce: pierwsze stawia na lekkość i obroty, drugie oferuje wyraźnie większy zapas momentu oraz 132 KM. Seria III z silnikiem 2.0 osiągała do 146 KM. Opcjonalne sportowe zawieszenia Bilstein, Koni lub Alfaholics, mechanizmy różnicowe o ograniczonym poślizgu, wentylowane tarcze i zmodyfikowane wydechy pojawiają się w samochodach przygotowanych pod bardziej dynamiczną jazdę. 1. 1600 Spider / Duetto – pierwsza konfiguracja z 1,6-litrowym bialbero o mocy 109 KM i obłym tyłem Osso di Seppia. 2. 1750 Spider Veloce – wersja z silnikiem 1.75/1.8, łącząca karoserię Coda Tronca z mocniejszą jednostką. 3. 2000 Spider Veloce – 1962 cm³, 132 KM i prędkość maksymalna do 200 km/h. 4. Spider 2.0 Quadrifoglio Verde – Seria 3 z charakterystycznym pakietem aerodynamicznym i 15-calowymi felgami.

Pininfarina: od Osso di Seppia do Serii 4

Projekt Pininfariny zmieniał się wraz z kolejnymi seriami, lecz zachował proporcje rozpoznawalne dla Spidera: długą maskę, niską linię nadwozia, krótką kabinę i dwa miejsca. Pierwszy Duetto ma miękkie, obłe powierzchnie, dwa okrągłe reflektory i opadający tył. Coda Tronca zastąpiła go bardziej pionową, ściętą sekcją tylną z prostokątnymi lampami.

Aerodinamica otrzymała spojlery i czarne elementy z tworzywa, natomiast Seria 4 uprościła sylwetkę oraz wprowadziła nową interpretację przodu i tyłu. Wersje amerykańskie można rozpoznać po masywniejszych, plastikowych zderzakach.

W kabinie spotyka się fotele ze skóry, skaju lub weluru w czerni i beżu, klasyczne zestawy wskaźników oraz drewniane kierownice. Historyczne lakiery obejmują Rosso Alfa, Verde Inglese, Verde Mela, Grigio Chiaro, Bianco i czerń. Oprócz stalowych obręczy stosowano 14- i 15-calowe felgi aluminiowe, między innymi Cromodora i Campagnolo.

Spider jako klasyczny roadster

Klasyczny Spider był produkowany przez niemal 27 lat w jednej linii modelowej. Pierwsze trzy serie składano w Grugliasco, a czwartą w San Giorgio Canavese.

Samochód występował z materiałowym dachem składanym ręcznie, a w późniejszych wersjach również automatycznie. Hardtop był rzadkim dodatkiem. Seria 4 mogła mieć wspomaganie kierownicy, elektryczne szyby i lusterka; w niektórych wersjach eksportowych oferowano także klimatyzację. Na rynku północnoamerykańskim standardem Serii 4 były między innymi poduszka powietrzna kierowcy oraz większe osłony kolan.

Alfa Romeo Spider – podsumowanie

Alfa Romeo Spider serii 105 i 115 to roadster Pininfariny produkowany od 1966 do 1994. Jego cztery odsłony – Duetto, Coda Tronca, Aerodinamica i Seria 4 – różnią się przede wszystkim linią nadwozia oraz sposobem zasilania silników, lecz zachowują układ napędowy z silnikiem Nord DOHC z przodu, pięciobiegową skrzynią i napędem na tylne koła.

Przy wyborze warto zdecydować, czy ważniejsza jest rzeźbiarska forma Duetto, praktyczniejszy tył Coda Tronca, stylistyka Aerodinamica czy wyposażenie późnej Serii 4. Niezależnie od serii kluczowe pozostają zgodność wersji, kompletność detali oraz udokumentowana historia obsługi.