Historia Alfa Romeo 1900

Alfa Romeo 1900 pokazano na Salonie Paryskim w 1950 roku. Konstrukcję przygotował Orazio Satta Puliga, a za stronę mechaniczną odpowiadał Giuseppe Busso. Model był pierwszym nowo opracowanym samochodem Alfa Romeo po II wojnie światowej i zarazem przełomem konstrukcyjnym: otrzymał samonośne nadwozie zamiast oddzielnej ramy, był produkowany seryjnie na linii montażowej oraz jako pierwszy seryjny Alfa Romeo występował wyłącznie z kierownicą po lewej stronie.

Początkowo ofertę tworzyła czterodrzwiowa Berlina. Alfa reklamowała ją hasłem „La vettura di famiglia che vince nelle competizioni” – samochód rodzinny wygrywający w zawodach. Nie było to wyłącznie hasło: odmiany 1900 startowały w Mille Miglia, Targa Florio, Carrera Panamericana i Rallye Monte-Carlo. Produkcję zakończono w 1959 roku.

Rozwój modelu i odmiany 1900

Punktem wyjścia była Berlina z rzędowym czterocylindrowcem o pojemności 1884 cm³. W 1951 roku pojawiło się coupé 1900 Sprint z nadwoziem Touring. Następnie gama objęła bardziej sportowe odmiany ti (Turismo Internazionale) oraz krótsze podwozia 1900 C – litera C oznaczała corto, czyli krótki rozstaw osi.

W 1954 roku pojemność silnika zwiększono do 1975 cm³, a nazwę Super otrzymały wersje po modernizacji. Występowały m.in. 1900 Super, 1900 ti Super, 1900 C Sprint i 1900 C Super Sprint. Następcą rodziny 1900 został Alfa Romeo 2000, produkowany od 1957 roku.

Co wyróżnia Alfa Romeo 1900

Najważniejszym elementem 1900 jest aluminiowy silnik bialbero: rzędowa czwórka z dwoma wałkami rozrządu w głowicy, komorami spalania o kształcie półkulistym i napędem rozrządu łańcuchem. W późniejszych modernizacjach zastosowano dwa łańcuchy, zwiększono średnicę cylindra oraz zmieniono układ zapłonowy i rozrządu.

Podwozie łączyło niezależne zawieszenie przednie z tylną osią sztywną. Z tyłu zastosowano most z przekładnią główną hipoidalną, prowadzony wzdłużnie przez dwa drążki z duraluminium. Hamulce bębnowe miały aluminiowe bębny; w odmianach sportowych stosowano chłodzenie bębnów i przednie wloty powietrza. Charakter 1900 zmieniały też nadwozia niezależnych karosierów: Touring, Pininfariny, Ghia, Ghia-Aigle, Bertone i Zagato.

Dane techniczne Alfa Romeo 1900

Wersje specjalne i nadwozia karoseryjne

1900 C Super Sprint Touring należy do najbardziej rozpoznawalnych wariantów. Krótki rozstaw osi, 5-biegowa skrzynia i lekkie nadwozie Superleggera – aluminiowe panele rozpięte na stalowym szkielecie – tworzyły wyraźnie sportową konfigurację.

1900 C52 Disco Volante z 1952 roku powstała w zaledwie czterech egzemplarzach: trzech spiderach i jednym coupé. Jej dwuwypukła, aerodynamiczna karoseria Touring dała początek nazwie „Latający Spodek”.

Do szczególnie rzadkich aut należą także coupé Pininfarina, którego zbudowano około 100 sztuk, coupé Ghia w liczbie około 18–20 egzemplarzy oraz pięć samochodów Ghia-Aigle. Wśród odmian karosowanych pojawiały się również lekkie coupé Zagato, czteromiejscowe kabriolety Pininfariny i dwuokienne lub trójokienne coupé.

Na co zwrócić uwagę przed zakupem

Przy ocenie Alfa Romeo 1900 kluczowe jest precyzyjne ustalenie wersji, ponieważ różnią się one rozstawem osi, silnikiem, skrzynią oraz wykonawcą nadwozia. Warto zweryfikować, czy samochód odpowiada specyfikacji Berlina, ti, Super, Sprint, 1900 C albo C Super Sprint i czy silnik ma właściwą dla danej odmiany pojemność 1884 lub 1975 cm³.

W późniejszych jednostkach zastosowano rozrząd napędzany dwoma łańcuchami, dlatego data i zakres prac przy silniku powinny jasno wskazywać, którą konfigurację ma auto. W samochodach Touring trzeba rozróżnić stalową strukturę od aluminiowych paneli systemu Superleggera. Znaczenie ma także kompletność specyficznych elementów: gaźników Solex lub Weber, zegarów Veglia, felg stalowych bądź drucianych Borrani oraz mechanizmów 4- lub 5-biegowej skrzyni.

Wersje z udokumentowaną historią sportową mogą posiadać dokumenty ASI, FIVA, FIA HTP, Certificato di Identità lub Targa Oro. Taką dokumentację należy zestawić z numerami podwozia i silnika oraz opisem konkretnego nadwozia.

Silnik, skrzynia i prowadzenie

Czterocylindrowy silnik bialbero był dla Alfa Romeo 1900 konstrukcją opracowaną specjalnie dla tego modelu. W podstawowej jednostce 1884 cm³ osiągał 80 KM, natomiast 1975 cm³ w 1900 Super – 90 KM. 1900 ti rozwijała 100 KM, a 1900 ti Super 115 KM. Zależnie od wersji stosowano gaźniki Solex 33 PBIC, Solex 40 PAI albo Weber 40 DCF5, DCL5 i DCZ5.

Berlina zazwyczaj miała 4-biegową przekładnię, zaś wersje sportowe – 5-biegową. Spotyka się zmianę biegów przy kolumnie kierownicy, podłogową dźwignię lub układ z elementami Nardi. Niezależny przód, oś sztywna z tyłu i rozbudowane prowadzenie tylnego mostu zapewniały konstrukcji stabilność potrzebną zarówno w szybkiej limuzynie, jak i w odmianach startujących w rajdach oraz wyścigach.

1. 1900 Berlina / Super – czterodrzwiowa limuzyna, 80–90 KM i prędkość maksymalna około 160–170 km/h.
2. 1900 ti / ti Super – Turismo Internazionale o mocy odpowiednio 100 i 115 KM; ti Super osiągała 180 km/h.
3. 1900 C Super Sprint Touring – krótki rozstaw osi, lekkie nadwozie Superleggera, 5-biegowa skrzynia i prędkość do około 190 km/h. undefined

Nadwozie, wnętrze i detale

Berlina ma klasyczną, trójbryłową sylwetkę z czterema drzwiami, chromowanymi listwami oraz charakterystycznym dla Alfy układem osłony chłodnicy. Coupe na krótkim podwoziu są niższe od limuzyny: Berlina mierzyła 1490 mm wysokości, a wersja coupé 1350 mm. Rozstaw osi wynosił odpowiednio 2630 i 2500 mm.

Najbardziej technicznie odmienną stylistycznie grupę tworzą auta Touring Superleggera, w których aluminiowe poszycie połączono ze stalowym szkieletem. Pininfarina tworzyła eleganckie czteromiejscowe kabriolety, Ghia i Ghia-Aigle własne interpretacje coupé, a Zagato lekkie nadwozia przeznaczone do sportu.

We wnętrzu stosowano materiałową tapicerkę z wełny lub panno, a w wyższych i wyczynowych odmianach skórę albo połączenie skóry z tkaniną. Deska rozdzielcza otrzymywała okrągłe wskaźniki Veglia: prędkościomierz skalowany do 220 km/h oraz obrotomierz do 7000 obr./min. Koła miały najczęściej rozmiar 16 cali; dostępne były również szprychowe felgi Borrani, często z aluminiową obręczą.

Alfa Romeo 1900 w sporcie i kulturze

1900 nie ograniczała się do roli powojennej limuzyny. Samochody tej rodziny brały udział w Mille Miglia, Targa Florio, Carrera Panamericana oraz Rallye Monte-Carlo. Na bazie Disco Volante zbudowano także około dziesięciu samochodów wyścigowych; jeden z nich pozwolił Juanowi Manuelowi Fangio wyróżnić się w Grand Prix Supercortemaggiore w 1953 roku.

Model pojawiał się również w kinie włoskim, między innymi w filmach La strada i 8½ Federica Felliniego, Il mattatore Dino Risiego oraz Totò, Peppino e la malafemmina Camilla Mastrocinque.

Podsumowanie

Alfa Romeo 1900 jest konstrukcją przełomową dla marki: samonośne nadwozie, seryjna produkcja i czterocylindrowy silnik DOHC stworzyły podstawę powojennej oferty Alfa Romeo. Berlina oferuje charakter szybkiej limuzyny lat 50., natomiast Sprint, 1900 C i C Super Sprint pokazują potencjał krótszego podwozia oraz współpracy z włoskimi karosierami. Przy wyborze konkretnego egzemplarza decydujące są zgodność wersji, kompletność mechaniki bialbero i autentyczność nadwozia Touring, Pininfariny, Ghia czy Zagato.