Historia Lancii Aurelia

Nazwa Aurelia nawiązuje do Via Aurelia, starożytnej drogi prowadzącej z Rzymu w stronę Pizy. Model pokazano w 1950 roku jako następcę Lancii Aprilia. Za konstrukcję odpowiadał Vittorio Jano, a kluczową rolę w opracowaniu silnika odegrał inżynier Francesco de Virgilio.

Pierwsza Aurelia B10 była czterodrzwiową berlina z widlastą szóstką 1754 cm³ o mocy 56 KM. Nie była jednak zwykłym powojennym sedanem: miała aluminiowy silnik V6, przekładnię wraz ze sprzęgłem i mechanizmem różnicowym umieszczoną przy tylnej osi oraz tylne hamulce bębnowe montowane wewnątrz, obok dyferencjału. Takie rozwiązanie poprawiało rozkład masy.

Aurelia szybko udowodniła swój potencjał w sporcie. W 1951 roku dwulitrowa wersja zajęła drugie miejsce w Mille Miglia, wygrała klasę podczas 24-godzinnego wyścigu Le Mans, a zmodyfikowane Aurelie obsadziły trzy pierwsze miejsca w Targa Florio 1952. Model startował również w Rajdzie Monte Carlo oraz Liège–Rome–Liège.

Rozwój modelu i wersje nadwoziowe

Produkcja trwała od 1950 do lata 1958 roku i objęła sześć serii. B10 zapoczątkowała gamę jako berlina 1,8 V6. W 1951 roku pojawiła się B21 z silnikiem 1991 cm³ i mocą 70 KM, a równolegle zadebiutowało krótsze, dwudrzwiowe B20 GT.

Kolejnym ważnym krokiem była B22 z 1952 roku: dwa gaźniki Webera i ostrzejszy wałek rozrządu podniosły moc do 90 KM. Trzecia seria z 1953 roku otrzymała silnik 2451 cm³ oraz zmienioną stylizację tylnej części nadwozia. Od czwartej serii tylne półwahacze zastąpiła oś de Dion, a Aurelia była oferowana także z kierownicą po lewej stronie.

W gamie występowały berline B10 i B12, coupé B20 GT, kabriolety B50/B52 oraz otwarte B24. Ostatnia, szósta seria B20 z lat 1957–1958 miała 2,5-litrowe V6 o mocy 112 KM, wzmocniony dzielony transaxle, oś de Dion, lepsze wygłuszenie i wskaźniki Jaeger. Następcą Aurelii została Lancia Flaminia.

Co wyróżnia Lancię Aurelia?

• Seryjne V6 Lancii: widlasty silnik o kącie rozwarcia 60° rozwijano od prototypów badanych w latach 1946–1948. Produkcyjne jednostki miały od 1,8 do 2,5 litra pojemności.
• Układ transaxle: sprzęgło, skrzynia biegów i mechanizm różnicowy zebrano przy tylnej osi; hamulce bębnowe umieszczono przy dyferencjale, a nie w kołach.
• Zawieszenie inne niż u konkurentów: z przodu zastosowano charakterystyczne dla Lancii zawieszenie z kolumnami ślizgowymi, a od czwartej serii z tyłu pracowała oś de Dion.
• Opony radialne: Aurelia była pierwszym samochodem seryjnym wyposażonym w ogumienie radialne.
• B20 GT: sportowe coupé łączyło mechanikę transaxle z nadwoziem zaprojektowanym przez Ghię i produkowanym przez Pininfarinę; część wczesnych aut wykonywało także Viotti.

Dane techniczne Lancii Aurelia

Wersje szczególne: B20 GT, B24 Spider America i nadwozia specjalne

B20 GT była sportowym rdzeniem rodziny Aurelia. Pierwsza seria korzystała z V6 1991 cm³ o mocy 75 KM; powstało 500 egzemplarzy. W kolejnych seriach podnoszono osiągi i rozwijano podwozie, zachowując charakterystyczną architekturę transaxle.

B24 Spider America, pokazana w 1954 roku, była dwumiejscowym roadsterem opracowanym z myślą o rynku amerykańskim. Powstało 240 egzemplarzy w latach 1954–1955. Rozpoznawalne cechy to panoramiczna szyba przednia, dwuczęściowe chromowane zderzaki, demontowalne osłony boczne oraz bardzo oszczędnie wyposażone wnętrze. Do auta oferowano twardy dach Fontana.

Wśród rzadkich otwartych Aurelii znajdują się również B50 i B52. Prototyp B50 Cabriolet pokazano na Salonie Samochodowym w Turynie w 1950 roku; zbudowano 265 samochodów. Powstawały też jednostkowe karoserie firm Pichon & Parat, Boano i Viotti.

Na co zwrócić uwagę przed zakupem

Aurelia wymaga oględzin prowadzonych z uwzględnieniem jej nietypowej architektury. Najważniejsze jest ustalenie zgodności wersji i serii z zastosowanym silnikiem V6, układem transaxle oraz rodzajem tylnego zawieszenia: wcześniejsze auta miały półwahacze, natomiast od czwartej serii stosowano oś de Dion.

W B20 szóstej serii warto potwierdzić obecność właściwego, dzielonego i wzmocnionego transaxle. W B24 Spider America znaczenie ma kompletność elementów specyficznych dla tej odmiany: panoramicznej szyby, demontowalnych osłon bocznych, prostej plandeki oraz ewentualnego hardtopu Fontana. W aucie z nadwoziem specjalnym należy także rozróżnić fabryczne coupé Pininfariny od indywidualnych realizacji innych wytwórców karoserii.

Silnik, przekładnia i prowadzenie

Aurelia prowadzi się inaczej niż typowy samochód z silnikiem z przodu i skrzynią przy silniku. Zespół skrzyni, sprzęgła i dyferencjału przy tylnej osi przesuwa część masy ku tyłowi, a hamulce umieszczone przy dyferencjale ograniczają masę nieresorowaną. W połączeniu z niezależnym zawieszeniem przednim i późniejszą osią de Dion tworzy to wyjątkowo zaawansowany układ jezdny jak na pierwszą połowę lat 50.

Wersje dwulitrowe o mocy 80 KM osiągały około 160 km/h. B22 dysponowała 90 KM, zaś B20 VI z 2,5-litrowym V6 rozwijała 112 KM. Wyczynowe silniki 2,5 V6 osiągały do 175 KM.

1. B20 GT – coupé o krótszym rozstawie osi, stworzone również z myślą o Mille Miglia i Le Mans.
2. B22 – berlina 2.0 z dwoma Weberami, ostrzejszym wałkiem i 90 KM.
3. B20 VI – końcowa ewolucja z 2,5 V6, osią de Dion oraz ulepszonym transaxle.
4. B24 Spider America – lekka, otwarta odmiana z minimalistycznym wyposażeniem i panoramiczną szybą.

Nadwozie i wnętrze

Aurelia występowała jako czterodrzwiowa berlina, coupé GT, kabriolet i spider. B20 ma proporcje klasycznego włoskiego coupé z krótszym rozstawem osi; jej karoserię zaprojektowała Ghia, a produkcją zajmowała się Pininfarina. Berline B10, B21, B22 i B12 prezentowały bardziej reprezentacyjny charakter, przy czym B12 była oferowana jako sześcioszybowa limuzyna.

We wnętrzach spotyka się welur, skórę, tkaniny Zegna i drewno. Wczesne serie otrzymywały przyrządy Veglia, a późniejsze zegary Jaeger. Charakterystycznymi dodatkami były druciane koła Borrani oraz kierownice Nardi. Wśród barw nadwozia pojawiały się amaranto, niebieski i szary.

B24 Spider America odróżnia się od pozostałych Aurelii nie tylko otwartym nadwoziem, lecz także celowo uproszczoną kabiną: bez bocznych szyb i z podstawowym składanym dachem.

Aurelia w sporcie i na rajdach historycznych

Sportowa historia Aurelii jest szczególnie silnie związana z B20 GT oraz z homologowanymi odmianami dopuszczonymi do Mille Miglia. Wynik z Mille Miglia 1951, zwycięstwo klasowe w Le Mans w tym samym roku i trzy pierwsze miejsca w Targa Florio 1952 pokazują, że konstrukcja transaxle i V6 sprawdzała się nie tylko w jeździe turystycznej.

Dziś samochody te mogą otrzymywać włoskie dokumenty historyczne, między innymi ASI Targa Oro, Certificato di Origine oraz Certificato di Rilevanza Storica.

Podsumowanie: Lancia Aurelia

Lancia Aurelia to rodzina włoskich samochodów produkowanych w sześciu seriach od 1950 do 1958 roku. Jej najważniejsze cechy techniczne to aluminiowy silnik V6, napęd tylnej osi z przekładnią transaxle, hamulce przy dyferencjale, zawieszenie z przednimi kolumnami ślizgowymi oraz – od czwartej serii – oś de Dion.

Przy wyborze warto przede wszystkim rozróżnić charakter wersji: berline B10–B12, sportowe B20 GT i otwarte B24 Spider America są odmiennymi konstrukcjami nadwoziowymi, choć łączy je ta sama, nietypowa mechanika Lancii.