Historia Lancii Fulvia

Fulvia zadebiutowała podczas Salonu Samochodowego w Genewie w 1963 roku jako następca Lancii Appii. Nazwę zaczerpnięto od Via Fulvia, rzymskiej drogi łączącej Tortonę z Turynem. Był to samochód klasy średniej z rozwiązaniami dalekimi od ówczesnej rutyny: przednim napędem, silnikiem V4 o bardzo małym kącie rozwarcia cylindrów i hamulcami tarczowymi przy wszystkich kołach.

Początkowo rolę podstawowej odmiany pełniła czterodrzwiowa Berlina z silnikiem 1091 cm³ o mocy 58 KM. Już pod koniec 1963 roku Berlina 2C otrzymała wyższy stopień sprężania i dwa gaźniki Solex, co podniosło moc do 71 KM. Fulvia szybko rozwinęła się od eleganckiego sedana do samochodu o wyraźnie sportowym charakterze, a jej kulminacją były zwycięstwo w Rajdzie Monte Carlo oraz tytuł Rajdowych Mistrzostw Świata Producentów w 1972 roku.

Rozwój modelu i wersje nadwoziowe

Rodzina Fulvia występowała w trzech zasadniczych formach nadwozia:

• Berlina – czterodrzwiowy sedan, konstrukcyjny następca Appii.
• Coupé – dwudrzwiowe 2+2 zaprojektowane przez Piero Castagnero; rozstaw osi był o 150 mm krótszy niż w Berlinie.
• Sport Zagato – trzydrzwiowy fastback zbudowany przez Zagato na płycie podłogowej Coupé.

W 1967 roku pojawiła się Berlina GT z jednostką 1216 cm³, później 1231 cm³, osiągającą 80 KM przy 6000 obr./min. Rok później GTE z silnikiem 1298 cm³ rozwijała 87 KM przy 6000 obr./min. Druga seria, wprowadzona w sierpniu 1969 roku, otrzymała zmienione nadwozie i wnętrze, dłuższy rozstaw osi oraz więcej miejsca nad głowami pasażerów tylnej kanapy. W kolejnych odmianach stosowano również pięciobiegową skrzynię manualną. Od 1973 roku miejsce Fulvii w ofercie Lancii zajmowała Beta.

Najważniejsze cechy Lancii Fulvia

Sercem Fulvii jest zwarty, wąskokątny V4 DOHC. Kąt rozwarcia cylindrów wynosił, zależnie od odmiany i generacji, od 11°20′ do 13°, dzięki czemu silnik korzystał z jednej głowicy. Stosowano jednostki o pojemności od 1091 do 1584 cm³, zazwyczaj z dwoma podwójnymi gaźnikami Solex; w sportowych specyfikacjach spotyka się także Webera.

Konstrukcja podwozia jest równie charakterystyczna: z przodu pracują niezależne wahacze z poprzecznym resorem piórowym, z tyłu sztywna oś na resorach piórowych prowadzona drążkiem Panharda. Pierwsza seria miała tarcze Dunlop przy wszystkich kołach, natomiast w serii II zastosowano większe zaciski Girling i wspomaganie hamulców. Zmieniono również hamulec postojowy, stosując osobne bębny działające na tylne koła.

Coupé zwykle opuszczało fabrykę na oponach Pirelli Cinturato 165HR14 lub zbliżonych. Wśród oryginalnych kół spotyka się stalowe obręcze z chromowanymi kołpakami oraz aluminiowe felgi Cromodora i BWA.

Dane techniczne Lancii Fulvia

Wersje szczególne: HF i Sport Zagato

Fulvia Coupé 1600 HF „Fanalone” była najmocniejszą seryjną Fulvią. Silnik 1584 cm³ osiągał około 114–132 KM, współpracował z pięciobiegową przekładnią, a szerokie błotniki wyróżniały samochód wizualnie. Drzwi, maskę i pokrywę bagażnika wykonano z aluminium, aby ograniczyć masę. W danych dla odmiany 1.6 HF podawana jest prędkość maksymalna 180 km/h.

Fulvia Sport Zagato zadebiutowała w 1965 roku. Zagato zaprojektowało i produkowało opływowe nadwozie fastback, początkowo wykonane w całości z lekkiego stopu aluminium i magnezu Peralluman, później w układzie stalowo-aluminiowym. Charakterystycznym rozwiązaniem było przesuwane tylne okno. Sport występował z silnikami 1.2, 1.3 i 1600, a wybrane odmiany osiągały 190 km/h.

Na co zwrócić uwagę przy eksploatacji

W Fulvii warto zachować zgodność kluczowych elementów z właściwą serią, ponieważ różnice konstrukcyjne są istotne. Pierwsza seria korzysta z hamulców tarczowych Dunlop, a seria II z większych zacisków Girling, serwa oraz zmienionego układu hamulca postojowego z osobnymi bębnami tylnymi.

Przy samochodzie z pięciobiegową skrzynią należy pamiętać o schemacie „dogleg”: pierwszy bieg znajduje się w lewo i w dół. Wczesne egzemplarze rozpoznaje też długa dźwignia zmiany biegów, określana jako leva lunga. Wersje HF oraz wczesne Sport Zagato mają lekkie aluminiowe elementy nadwozia, co odróżnia je od standardowych Fulvii.

Silnik, skrzynia i prowadzenie

Przedni napęd i dopracowana geometria podwozia nadają Fulvii neutralny, precyzyjny charakter prowadzenia. Zwarty V4 o dwóch wałkach rozrządu lubi pracę na obrotach, a zestaw dwóch podwójnych gaźników odpowiada za zdecydowaną reakcję silnika. Układ kierowniczy i podwozie były szczególnie cenione za dokładność na krętych odcinkach, co znalazło potwierdzenie w rajdowych sukcesach modelu.

1. Berlina 1091 – 58 KM i około 138 km/h; punkt wyjścia dla całej rodziny.
2. Berlina GT 1216/1231 – 80 KM przy 6000 obr./min.
3. Berlina GTE 1298 – 87 KM przy 6000 obr./min.
4. Coupé 1.6 HF – 1584 cm³, około 114–132 KM, pięć biegów i około 180 km/h.
5. Sport Zagato – lżejsza, aerodynamiczna interpretacja Fulvii; w wybranych specyfikacjach prędkość maksymalna sięgała 190 km/h. undefined

Nadwozie i wnętrze

Berlina zachowuje proporcje zwartego, czterodrzwiowego sedana, natomiast Coupé Castagnero ma krótszy o 150 mm rozstaw osi, niską linię dachu i układ 2+2. Sport Zagato jest najbardziej odmienna: jej fastbackowa sylwetka, przesuwane tylne okno i wczesne nadwozie Peralluman wyraźnie odcinają ją od Coupé.

W kabinie Coupé charakterystyczny jest drewniany panel deski rozdzielczej, okrągłe zegary oraz sportowa kierownica. Tapicerki wykonywano ze skóropodobnych materiałów lub tkaniny, a w wybranych edycjach stosowano naturalną skórę. Późna Fulvia 3 otrzymała zmienioną atrapę chłodnicy, białe tarcze wskaźników, zagłówki i wyściełaną kierownicę.

Do spotykanych oryginalnych kolorów należą Blu Lancia, Rosso Corsa, Bianco Saratoga, Verde Cascine, Beige Mirabello, Rosso San Siro, Grigio Escoli, Grigio York i Argento Nevada. Wyposażenie dodatkowe obejmowało radio z anteną, chromowane detale, kierownice Nardi lub Ferrero oraz podręczny zestaw narzędzi.

Fulvia w sporcie motorowym

Fulvia odegrała ważną rolę w rajdach i wyścigach długodystansowych. W 1972 roku zwyciężyła w Rajdzie Monte Carlo, a Lancia zdobyła w tym samym sezonie Rajdowe Mistrzostwa Świata Producentów. Drogowe odmiany HF nosiły rozwinięcie nazwy High Fidelity i już fabrycznie otrzymywały lżejsze elementy aluminiowe, mocniejsze silniki oraz bardziej sportowy osprzęt.

Łącznie powstało blisko 140 tysięcy Fulvii we wszystkich odmianach. Produkowano samochody zarówno z kierownicą po lewej, jak i po prawej stronie.

Lancia Fulvia – podsumowanie

Lancia Fulvia to włoski samochód z lat 1963–1976, rozpoznawalny dzięki przedniemu napędowi, silnikowi V4 DOHC i zaawansowanemu jak na swoją epokę układowi hamulcowemu. Berlina oferuje cztery drzwi, Coupé Castagnero – zwarte nadwozie 2+2, a Sport Zagato – lekką karoserię fastback. Dla miłośników sportowej strony modelu najważniejsza pozostaje Coupé 1600 HF „Fanalone”, konstrukcyjnie związana z rajdowymi sukcesami Lancii z 1972 roku.