Historia Jaguara SS

Historia serii SS zaczęła się jeszcze przed powstaniem marki Jaguar Cars. Skrót SS wywodził się od Swallow Sidecars, a nadwozia powstawały w Swallow Coachbuilding Company. W latach 30. firma tworzyła auta o wyraźnie sportowej stylistyce: z długą maską, cofniętą kabiną i osobnymi błotnikami.

Najważniejszym samochodem z tej rodziny był SS 100, produkowany od 1936 do 1940 roku przez S.S. Cars w Coventry. Był pierwszym modelem noszącym nazwę Jaguar. Stanowił rozwinięcie SS 90, lecz otrzymał mocniejszy, rzędowy silnik sześciocylindrowy z zaworami w głowicy. Liczba „100” nie była ozdobnikiem: odnosiła się do deklarowanej prędkości maksymalnej 100 mil na godzinę.

Produkcję zakończył wybuch II wojny światowej. Po wojnie rolę sportowego Jaguara przejął XK 120. Od lat 80. powstają także repliki SS 100, zwykle zachowujące proporcje roadstera z 1938 roku, ale wykorzystujące późniejsze zespoły mechaniczne Jaguara.

Rozwój modeli SS

Seria SS obejmowała zarówno samochody sportowe, jak i bardziej użytkowe odmiany zamknięte oraz tourery. SS 1 był wytwarzany w latach 1931–1935 jako limuzyna i tourer. Wersja SS1 20 HP Airline Saloon osiągnęła produkcję 624 egzemplarzy, a łączna produkcja wszystkich odmian SS1 wyniosła 4250 sztuk. Tourer SS1 korzystał z sześciocylindrowego silnika 2552 cm³ o mocy około 75 KM.

Następcą SS 90 został SS 100, od początku zaprojektowany jako krótki, dwuosobowy roadster. Początkowo stosowano silnik 2,5 litra, później dołączyła odmiana 3,5-litrowa. Pokazano również zamknięte coupé, lecz pozostało ono pojedynczym egzemplarzem. W powojennej historii Jaguara duch SS 100 kontynuował XK 120.

Cechy szczególne Jaguara SS

• Pierwszy Jaguar z nazwą Jaguar: SS 100 jako pierwszy model otrzymał tę nazwę oraz figurkę jaguara na samochodzie.
• Prawdziwy przedwojenny roadster: dwumiejscowe, otwarte nadwozie zestawia długą maskę z bardzo nisko umieszczonym kokpitem.
• Układ napędowy z epoki: rzędowa szóstka OHV, dwa gaźniki S.U. H4 w wersji 2,5 l, napęd tylnej osi i ręczna skrzynia Moss.
• Wersje wyłącznie RHD: wszystkie SS 100 miały kierownicę po prawej stronie.
• Niska produkcja: łącznie zbudowano około 310 egzemplarzy SS 100; podawane liczby dla poszczególnych silników różnią się w zależności od źródeł.

Dane techniczne Jaguara SS

Wersje szczególne i repliki

Najważniejszy podział w obrębie SS 100 przebiega między wersją 2,5 l a późniejszą 3,5 l. Powiększenie pojemności z 2663,7 do 3485 cm³ wymagało także zastosowania nowej skrzyni biegów, wału napędowego i mechanizmu różnicowego. Zmodyfikowano chłodnicę, zastosowano większe reflektory, a niektóre auta otrzymały zbiornik paliwa w stylu Le Mans oraz koło zapasowe mocowane z tyłu.

W 1938 roku pokazano zamknięte coupé SS 100, ale powstało tylko jedno. Osobną kategorię tworzą repliki, m.in. Suffolk SS100. Mogą wykorzystywać silnik Jaguar XK 4.2, przekładnię czterobiegową z overdrive’em, hamulce tarczowe Lockheed, zawieszenie na sześciu sprężynach śrubowych i przekładnię kierowniczą zębatkową ze wspomaganiem. Nie są one technicznie tożsame z oryginalnym SS 100.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie

W materiałach nie wskazano charakterystycznych usterek konstrukcyjnych SS 100. Przy ocenie konkretnego auta kluczowe jest jednak rozróżnienie między oryginałem a repliką. Oryginalny egzemplarz powinien mieć spójną dokumentację, zgodność numerów zespołów (matching numbers) oraz, jeśli jest dostępny, certyfikat Heritage.

Należy też ustalić faktyczną specyfikację układu hamulcowego, silnika, skrzyni i podwozia. Oryginał miał hamulce bębnowe oraz czterobiegową skrzynię Moss, natomiast repliki bywają wyposażone w późniejsze jednostki XK, tarcze hamulcowe, overdrive i wspomaganie kierownicy. Są to istotne różnice dla autentyczności samochodu i jego sposobu prowadzenia.

Silnik, skrzynia i prowadzenie

SS 100 łączy lekki, otwarty roadster z klasycznym układem: silnik z przodu, ręczna skrzynia i napęd na tylne koła. Sześciocylindrowa jednostka OHV w odmianie 2,5 l osiąga 102 KM, a większa wersja 3,5 l ponad 125 KM. To właśnie 3,5-litrowy SS 100 rozpędzał się do 60 mph w 10,4 sekundy i przekraczał 100 mph.

Czterobiegowa skrzynia Moss wymaga świadomej obsługi, ponieważ pierwszy bieg nie ma synchronizacji. Charakter samochodu określają też 18-calowe koła szprychowe, klasyczne zawieszenie z resorami półeliptycznymi oraz bębnowe hamulce. Repliki oparte na podzespołach Jaguara XK prowadzą się inaczej: mogą mieć hamulce tarczowe, sprężyny śrubowe i wspomaganie układu kierowniczego. 1. SS 100 2,5 l – 2663 cm³, 102 KM, dwa gaźniki S.U. H4 i czterobiegowa skrzynia Moss. 2. SS 100 3,5 l – 3485 cm³, ponad 125 KM oraz przyspieszenie 0–60 mph w 10,4 s. 3. SS1 Tourer – wcześniejszy, sześciocylindrowy model SS z silnikiem 2552 cm³ i mocą około 75 KM.

Nadwozie i wnętrze

Sylwetka SS 100 jest zbudowana według przedwojennej recepty na brytyjski roadster: długa maska z wylotami powietrza, kabina przesunięta ku tylnej osi, wolnostojące błotniki i smukło zakończony tył. Niska, otwarta karoseria była dwuosobowa, a nadwozie wykonywała Swallow Coachbuilding Company.

Rozpoznawalne detale obejmują chromowane koła szprychowe, duże klasyczne reflektory, bagażnik zewnętrzny oraz czasem siatkowe osłony lamp i uchwyty dodatkowych reflektorów dalekosiężnych Lucas QK. W kokpicie stosowano skórzaną tapicerkę, duże koło kierownicy i proste, okrągłe wskaźniki. Repliki Suffolk spotyka się między innymi z tapicerką Connolly, dywanami Wilton oraz kierownicą Moto-Lita.

Oryginał a rekonstrukcja

SS 100 jest samochodem, w którym pochodzenie i zgodność ze specyfikacją mają szczególną wagę. Oryginalne auta mogą mieć rozbudowaną historię, raporty stanu, publikacje prasowe i certyfikaty Heritage. W przypadku rekonstrukcji należy oddzielić wierność stylistyczną od zgodności technicznej: współczesne materiały nadwozia, silnik XK 4.2, tarczowe hamulce czy ogrzewanie podnoszą użyteczność, ale nie odpowiadają przedwojennej konstrukcji.

Warto pamiętać, że nazwa SS dotyczy okresu działalności S.S. Cars przed zmianą nazwy firmy na Jaguar Cars po II wojnie światowej.

Podsumowanie

Jaguar SS, a zwłaszcza SS 100, należy do najważniejszych przedwojennych konstrukcji prowadzących do późniejszych sportowych Jaguarów. SS 100 oferuje dwuosobowe nadwozie roadstera, rzędową szóstkę OHV, czterobiegową skrzynię Moss i deklarowane 100 mph. Przy wyborze samochodu najistotniejsze jest ustalenie, czy chodzi o oryginalny egzemplarz z udokumentowaną specyfikacją, czy o replikę łączącą wygląd SS 100 z późniejszą techniką.