Historia FIATA 131

FIAT 131 wszedł do produkcji w październiku 1974 roku, zastępując Fiata 124. Konstrukcja przejęła jego układ napędowy, natomiast podwozie opracowano na nowo. Wydłużenie rozstawu osi o 7 cm zapewniło wyraźnie przestronniejszą kabinę.

Pierwsza modernizacja nastąpiła w marcu 1978 roku. Rozpoznaje się ją po prostokątnych reflektorach, większych tylnych lampach i zderzakach z elastycznego tworzywa. W gamie wyróżniał się lepiej wyposażony Supermirafiori, pozycjonowany jako bardziej komfortowa propozycja klasy średniej.

Równolegle FIAT 131 stał się bazą dla programu rajdowego Abartha. Samochody zdobyły tytuł mistrza świata producentów WRC w latach 1977, 1978 i 1980. Za kierownicami rajdowych 131 pojawiali się między innymi Walter Röhrl, Markku Alén, Björn Waldegaard, Sandro Munari, Michèle Mouton i Attilio Bettega.

Rozwój gamy modelowej

Następcą FIATA 124 został 131, który kontynuował koncepcję rodzinnego sedana z napędem na tył. Najczęściej spotykaną odmianą nadwoziową był sedan czterodrzwiowy, lecz oferowano także dwudrzwiowe wersje Racing i Rally.

W późniejszym okresie zastosowano silniki z dwoma wałkami rozrządu w głowicy. Wersja 131 Supermirafiori mogła mieć jednostkę 1.3 DOHC o mocy 78 KM, z aluminiową głowicą i podwójnym gaźnikiem Webera. Na drugim krańcu gamy znajdowały się konstrukcje Abarth Rally oraz doładowane odmiany Volumetrico.

Najważniejsze cechy FIATA 131

• Klasyczna architektura: silnik z przodu i napęd tylnej osi.
• Rozstaw osi większy o 7 cm niż w Fiacie 124.
• Modernizacja z 1978 roku: prostokątne reflektory, większe lampy tylne i zderzaki z elastycznej żywicy.
• Supermirafiori łączył silnik DOHC z bogatym wyposażeniem wnętrza.
• FIAT 131 Abarth Rally powstał jako samochód homologacyjny Grupy 4; zbudowano co najmniej 400 egzemplarzy wymaganych do homologacji.
• Rajdowe 131 Abarth zapewniło marce trzy tytuły mistrza świata producentów WRC.

Dane techniczne FIATA 131

Wersje specjalne i Abarth

FIAT 131 Abarth Rally był homologacyjną podstawą rajdówki Grupy 4. Nadwozie wyróżniały elementy z tworzyw sztucznych — błotniki, maska i klapa bagażnika — a także aluminiowe drzwi oraz boczne i tylne szyby z plexi. Karoserie dostarczał zakład Mirafiori, a wykończenie odbywało się w Rivalta. W specyfikacji rajdowej masa wynosiła około 950 kg; początkowo silnik osiągał 225 KM, a po zastosowaniu wtrysku Kugelfischer 245 KM. Samochody rajdowe miały także mechanizm różnicowy o ograniczonym poślizgu tylnej osi.

Abarth Volumetrico korzystał z silnika 2.0 ze sprężarką typu Roots, znaną także z Lancii 037. Osiągał 140 KM i 190 km/h, ważył około 1 215 kg oraz miał 5-biegową skrzynię w układzie H. W wyposażeniu znalazły się chłodnica oleju, powiększone wentylowane przednie hamulce tarczowe, sportowe zawieszenie, krótkie przełożenie główne i felgi Abarth.

Powstały również limitowane odmiany: Abarth Racing Volumetrico w liczbie 25 sztuk z 1981 roku oraz Supermirafiori Abarth Volumetrico w liczbie 188 egzemplarzy. Abarth Racing Volumetrico wizualnie odpowiadał Fiatowi 131 Racing, ale otrzymał większą sprężarkę i specjalne obręcze.

Na co zwrócić uwagę

Przy ocenie FIATA 131 warto ustalić zgodność konkretnej wersji z jej oryginalną specyfikacją. W Supermirafiori istotne są elementy wyposażenia charakterystyczne dla bogatszej odmiany: welurowa tapicerka, cyfrowy obrotomierz, regulowana kolumna kierownicy, ogrzewana tylna szyba, środkowy podłokietnik tylnej kanapy oraz rozbudowany układ wentylacji z ośmioma nawiewami.

W odmianach Abarth szczególnego znaczenia nabiera kompletność lekkich paneli nadwozia, aluminiowych drzwi, szyb z plexi, oznaczeń Abarth, felg oraz wyposażenia właściwego dla Volumetrico, w tym chłodnicy oleju i dodatkowych wskaźników montowanych zamiast radia. Należy też rozróżniać Abarth Volumetrico od oznaczenia Volumex stosowanego przez Lancię — są to inne rozwiązania sprężarki.

Silniki, przekładnie i prowadzenie

FIAT 131 pozostał samochodem z napędem na tył, co odróżnia jego charakter jazdy od późniejszych kompaktowych konstrukcji z napędem przednim. W Supermirafiori silnik 1.3 DOHC o mocy 78 KM współpracował z 5-biegową skrzynią manualną, a prędkość maksymalna wynosiła 160 km/h. Przednie zawieszenie McPhersona ze stabilizatorem oraz tylna oś wahliwa tworzyły układ typowy dla sedana tej epoki.

Najbardziej sportową odmianą drogową był 131 Abarth Rally: 2.0, 16 zaworów, dwa wałki rozrządu, dwa gaźniki Webera i 140 KM. Doładowany Abarth Volumetrico rozwijał również 140 KM, lecz dzięki sprężarce Roots, krótszemu przełożeniu głównemu i sportowemu zawieszeniu otrzymał odmienną charakterystykę.

1. 131 Supermirafiori 1.3 DOHC — 78 KM, 5 biegów, 160 km/h.
2. 131 Abarth Rally Stradale — 2.0 16V DOHC, 140 KM, masa około 1 020 kg.
3. 131 Abarth Rally WRC — 225 KM, później 245 KM z wtryskiem Kugelfischer; masa około 950 kg.
4. 131 Abarth Volumetrico — 2.0 ze sprężarką Roots, 140 KM, 190 km/h, masa około 1 215 kg. undefined

Nadwozie i wnętrze

FIAT 131 występował przede wszystkim jako czterodrzwiowy sedan; wersje Racing i Rally miały dwoje drzwi. Po modernizacji z 1978 roku zyskał prostokątne reflektory, większe światła tylne, czarny matowy grill oraz zderzaki z elastycznej żywicy. Charakterystyczne były też asymetrycznie umieszczone logo FIAT na atrapie, czarna tylna tablica, wentylacja tylnych słupków i większy, zamykany korek wlewu paliwa.

Supermirafiori oferował wyraźnie bogatszą kabinę: wysokiej jakości welurową tapicerkę, welurowe panele drzwi, wykładzinę podłogową, regulowane zagłówki z przodu i z tyłu, fotele z funkcją rozkładania oraz centralny podłokietnik z tyłu. W wyposażeniu znajdowały się również laminowana szyba przednia, elektryczny spryskiwacz, wycieraczki z pracą przerywaną, zegarek kwarcowy i miejsce na radio. Opcjonalnie dostępne były lakier metalizowany, radio, szyby atermiczne, ręczny szyberdach i elektrycznie sterowane przednie szyby.

W samochodach inspirowanych rajdami spotyka się barwy Alitalia, Totip lub Olio Fiat, a także obręcze Cromodora albo Speedline. Egzemplarze przygotowane do sportu mogły otrzymywać klatkę bezpieczeństwa, fotele sportowe, sportową kierownicę i magnezowe felgi.

FIAT 131 w sporcie rajdowym

Rajdowy FIAT 131 Abarth wykorzystywał lekką konstrukcję nadwozia i napęd tylnej osi. Specyfikacja sportowa obejmowała między innymi klatkę bezpieczeństwa, lekkie wnętrze, sportowe siedzenia i kierownicę, a także felgi magnezowe. Drogowa odmiana Stradale zachowywała cztery miejsca, wykładzinę oraz lekkie wygłuszenie.

Sukcesy w WRC z lat 1977, 1978 i 1980 wynikają bezpośrednio z programu Abartha, a nie ze zwykłej odmiany sedan. To właśnie różnice konstrukcyjne — 16-zaworowa głowica, lekkie panele karoserii, plexi i rajdowa specyfikacja silnika — wyraźnie oddzielają 131 Abarth Rally od cywilnych modeli 131.

Podsumowanie: FIAT 131

FIAT 131 to następca modelu 124, produkowany od października 1974 roku jako sedan z napędem na tylne koła. Ważne odmiany obejmują komfortowo wyposażony Supermirafiori z silnikami DOHC, dwudrzwiowe Racing i Rally oraz homologacyjny 131 Abarth Rally. Facelifting z marca 1978 roku przyniósł prostokątne reflektory, większe tylne lampy i zderzaki z elastycznego tworzywa. W historii sportu model zapisał się trzema tytułami mistrza świata producentów WRC.