Historia Fiata 1500

Pierwszy Fiat 1500 zadebiutował w 1935 roku. Był samochodem klasy średniej z centralną ramą skrzynkową, rzędowym sześciocylindrowym silnikiem 1493 cm³ i napędem tylnej osi. Jednostka rozwijała 45 KM, współpracowała z czterobiegową skrzynią manualną, a prędkość maksymalna wynosiła 114 km/h. Oferowano go jako dwu- i czterodrzwiową limuzynę oraz dwudrzwiowy kabriolet.

Kolejne odmiany przedwojennego modelu oznaczano literami. Fiat 1500 B otrzymał skuteczniejsze hamulce, a 1500 C z 1940 roku przeprojektowany przód inspirowany większym Fiatem 2800. Po wojennej przerwie pojawił się 1500 D: moc wzrosła do 47 KM, zastosowano nowe zawieszenie i układ kierowniczy, a samochód osiągał 115 km/h. Ostatni 1500 E miał wzmocnione zderzaki, koło zapasowe przeniesione z zewnątrz nadwozia oraz zmianę biegów przy kierownicy. Produkcję tej generacji zakończono w 1950 roku.

W 1961 roku Fiat powrócił do oznaczenia 1500 w rodzinie Fiat 1300/1500. Był to już nowoczesny, czterodrzwiowy samochód rodzinny z samonośnym nadwoziem, silnikiem z przodu i napędem na tylne koła. Obok sedana powstały kombi Familiare, a także znacznie odmiennie stylizowane 1500 Coupé i 1500 Cabriolet budowane przez Pininfarinę.

Generacje i rozwój modelu

Przedwojenny Fiat 1500 rozwijany był jako 1500, 1500 B, 1500 C, 1500 D i 1500 E. Po nim w 1950 roku pojawił się Fiat 1400.

Druga, powojenna linia 1300/1500 była produkowana od 1961 do 1967 roku. Fiat 1500 różnił się od 1300 przede wszystkim większą pojemnością silnika. Początkowo stosowano motor 1481 cm³ o mocy 67 KM; późniejsze auta otrzymały 75 KM. Latem 1964 roku przeprowadzono modernizację: zmieniono rozstaw osi, silnik, atrapę chłodnicy i lampy tylne. Fiat 1500 C był końcową serią, bliżej spokrewnioną pod względem komponentów i wyposażenia z Fiatami 1800, 2100 i 2300; jego rozstaw osi wynosił 2,50 m.

Sedan 1500 ustąpił w 1967 roku miejsca Fiatowi 125. Cabriolet typu 118 i 118K, następca Fiata 1200 Cabriolet, był wytwarzany w latach 1963–1966. Nie należy utożsamiać Fiata 1500 z SEAT-em 1500: hiszpański model był odmianą konstrukcyjnie większych Fiatów 1800/2100.

Cechy charakterystyczne Fiata 1500

• Dwie koncepcje pod jedną nazwą: przedwojenny 1500 z sześcioma cylindrami oraz powojenna rodzina 1300/1500 z rzędową czwórką.
• Silnik 1,5 litra i tylny napęd: w autach z lat 60. stosowano jednostkę OHV 1481 cm³ o mocy 67 albo 75 KM, połączoną z cztero- lub pięciobiegową skrzynią manualną.
• Hamulce tarczowe z przodu: 1500 miał przednie hamulce tarczowe i tylne bębny; w późniejszych Cabrioletach montowano również serwo.
• Nadwozia Pininfariny: Coupé i Cabriolet odróżniają się od sedana proporcjami, detalami pasa przedniego oraz karoserią zaprojektowaną i budowaną przez Pininfarinę.
• OSCA 1500: rzadka wersja z silnikiem DOHC o pojemności około 1,5 litra i mocy 90 KM, wykorzystującym rozwiązania związane z O.S.C.A. Maserati.
• Rodzinny wariant Familiare: kombi należało do gamy 1300/1500 i występuje znacznie rzadziej niż sedan.

Dane techniczne

Wersje szczególne

Fiat 1500 Coupé i Cabriolet Pininfarina to odmiany o własnej stylistyce nadwozia, dostępne jako auta dwu- i czteromiejscowe. Cabriolet miał ręcznie składany dach materiałowy, a część samochodów wyposażano także w zdejmowany hardtop. Od 1965 roku Cabriolet standardowo otrzymywał pięciobiegową skrzynię oraz układ hamulcowy z przednimi tarczami i serwem.

Fiat 1500 OSCA / Siata 1500 TS wyróżniał się silnikiem rozwiniętym przy użyciu technologii O.S.C.A. Maserati. W odmianie TS moc wynosiła 70 kW, czyli 94 KM. Siata oferowała też Coupé 1500 TS z indywidualnym nadwoziem projektu Giovanniego Michelottiego oraz dwubarwnym lakierowaniem.

Fiat 1500 L i 1500 Taxi wykorzystywały nadwozie znane z Fiata 1800, lecz napędzał je silnik 1500. W Taxi jednostkę ograniczono do 60 KM; 1500 L początkowo miał 72 KM, a od 1964 roku 75 KM.

Na co zwrócić uwagę przed zakupem

Fiat 1500 z lat 60. ma klasyczny układ z silnikiem z przodu i napędem tylnej osi, czterobiegową albo pięciobiegową przekładnią manualną oraz hamulce tarczowe z przodu i bębnowe z tyłu. W oględzinach warto więc potwierdzić, czy konfiguracja mechaniczna odpowiada danej wersji i rocznikowi, zwłaszcza w przypadku późnych aut 1500 C oraz Cabrioletów.

W Coupé i Cabrioletach szczególnej uwagi wymagają specyficzne dla Pininfariny elementy karoserii, chromowane ozdobniki, osłony lamp i wyposażenie wnętrza. Należy też sprawdzić stan składanego dachu materiałowego oraz obecność hardtopu, jeśli samochód był w niego wyposażony. W sedanie i Familiare warto obejrzeć kompletność charakterystycznych kołpaków, listew i detali kabiny.

Podstawowe odmiany z silnikiem OHV 1481 cm³ korzystają z prostej konstrukcji, a części zamienne są szczególnie dostępne dla wersji bazowych. Rzadsze są komponenty dotyczące OSCA, Pininfariny i Familiare, dlatego kompletność auta ma przy nich większe znaczenie.

Silnik, przekładnia i prowadzenie

Przedwojenny Fiat 1500 prowadził się jak konstrukcja swojej epoki: sześciocylindrowy silnik 1493 cm³, czterobiegowa skrzynia i napęd tylnej osi zapewniały 45 KM, później 47 KM. W 1500 E dźwignię zmiany biegów przeniesiono pod kierownicę.

Fiat 1500 z lat 60. jest wyraźnie szybszy. Czterocylindrowy silnik 1,5 litra rozwijał początkowo 67 KM i pozwalał osiągać 150 km/h. Po modernizacji do 75 KM sedan osiągał 155 km/h. Coupé i Cabriolet z pięciobiegową skrzynią rozwijały 160 km/h przy 67 KM, a po podniesieniu mocy do 75 KM – 165 km/h.

Układ kierowniczy nie miał seryjnego wspomagania. Przednie hamulce tarczowe, tylne bębny oraz radialne opony bezdętkowe 165 SR 13 były ważnymi elementami specyfikacji 1500. Zwiększony do 2,50 m rozstaw osi wersji 1500 C poprawił warunki na tylnej kanapie. undefined

Nadwozie i wnętrze

Sedan Fiat 1500 z lat 60. reprezentuje modę na obłe, szerokie nadwozia określane jako „wanna”; w jego stylistyce dostrzegalne są skojarzenia z Chevroletem Corvair. Rozpoznawalnym elementem są cztery okrągłe reflektory ustawione poziomo parami, chromowane listwy atrapy chłodnicy oraz wyraźnie zaznaczona linia boczna dzieląca bryłę na dwa poziomy. Modernizacja z 1964 roku przyniosła nowy grill i inne lampy tylne.

Coupé i Cabriolet Pininfarina otrzymały własne proporcje i odmienne detale przodu. Duże chromowane zderzaki, boczne listwy, ramki lamp i stalowe felgi z chromowanymi kołpakami tworzą charakter auta z włoskiej klasy średniej lat 60. Spotyka się lakiery czarne, szare, Grigio-Azzurro i Avorio, a także beżowe, czerwone, brązowe bądź białe wnętrza.

Kabina mogła mieć dwa duże wskaźniki przed kierowcą, chromowane wykończenia, dywaniki oraz tapicerkę skórzaną lub skóropodobną. Charakterystycznym dodatkiem była drewniana kierownica z emblematem FIAT; montowano również radia Becker albo Blaupunkt. W sedanach występował centralny podłokietnik tylnej kanapy.

Fiat 1500 poza Włochami

Modele 1300/1500 montowano również w zakładach Zastava w Jugosławii, gdzie nosiły nazwę Zastava 1500. Niemiecka spółka Fiat, Neckar Automobil, produkowała w Heilbronn sedany i Coupé. W Nowej Zelandii Fiat 1500 był oferowany pod nazwą Crusader.

Łączna produkcja Fiatów 1300/1500 i ich pochodnych wyniosła 1 900 000 egzemplarzy. Fiat 1500 był wykorzystywany jako samochód rodzinny, a dziś spotyka się go również podczas rajdów i prezentacji klasyków. W bagażniku przewidziano miejsce na koło zapasowe oraz narzędzia pod klapą.

Podsumowanie

Fiat 1500 to oznaczenie obejmujące przedwojenną sześciocylindrową konstrukcję oraz rodzinę samochodów z lat 60. z silnikiem 1,5 litra i tylnym napędem. W późniejszej generacji sedan łączył czterocylindrowy motor OHV o mocy 67–75 KM, przednie hamulce tarczowe i przestronne nadwozie, natomiast Coupé oraz Cabriolet Pininfarina oferowały odmienną karoserię i, w części wersji, pięciobiegową skrzynię. Szczególne miejsce zajmują odmiany OSCA, Siata 1500 TS oraz rzadkie kombi Familiare.