Historia Renault 5

Renault 5 zadebiutował w 1972 roku jako następca Renault 4 i nowocześniejsza, tańsza alternatywa bliska koncepcji Renault 6. Projekt narodził się w ramach Projektu 122, uruchomionego w 1967 roku; za szkice nadwozia odpowiadał Michel Boué. Oficjalną zapowiedź modelu przedstawiono w 1971 roku, a w 1972 roku samochód pokazano prasie podczas jazd testowych.

Pierwsze Renault 5 wykorzystywało część rozwiązań mechanicznych wcześniejszych Renault, lecz otrzymało spawaną karoserię samonośną. Taka konstrukcja pozwoliła ograniczyć masę. Model miał silnik z przodu i napęd przedni, a początkowo oferowano go jako trzydrzwiowego hatchbacka. Po pięciu latach dołączyła praktyczniejsza odmiana pięciodrzwiowa.

R5 był przede wszystkim małym samochodem segmentu B, ale szybko stał się bazą dla wersji o wyraźnie sportowym przeznaczeniu. Odmiany Alpine i Alpine Turbo rozwinęły ideę szybkiego hatchbacka, natomiast R5 Turbo otrzymało zupełnie inną architekturę: silnik umieszczony centralnie oraz napęd tylnej osi. To właśnie ta wersja powstała także z myślą o rywalizacji rajdowej.

Generacje i odmiany Renault R5

Pierwsza generacja Renault 5 była produkowana w latach 1972–1984. W typowych wersjach stosowano silniki czterocylindrowe o niewielkiej pojemności; podstawowa jednostka 782 cm³, wywodząca się z Renault 4, rozwijała 34 KM. Później pojawił się silnik 845 cm³ o mocy 36 KM. W zwykłych odmianach maksymalna pojemność wynosiła 956 cm³, a moc nie przekraczała 47 KM.

W 1984 roku pokazano drugą generację, nazywaną Supercinq lub Super 5. Samochód otrzymał nową karoserię i podwozie, poprzecznie ustawiony zespół napędowy oraz zawieszenie z kolumnami MacPhersona. Był dłuższy, szerszy i miał korzystniejszy współczynnik oporu powietrza niż wcześniejszy model. Długość Super 5 wynosiła od 3590 do 3650 mm, szerokość 1520 mm, wysokość 1400 mm, a masa własna mieściła się w zakresie 785–935 kg.

W obrębie całej rodziny spotyka się odmiany cywilne TL, GTL i Prima, wersje sportowe Alpine, Alpine Turbo oraz GT Turbo, a także skrajnie różniące się od nich konstrukcje Turbo 1, Turbo 2 i Maxi Turbo. R5 GT Turbo zakończył produkcję w 1991 roku.

Najważniejsze cechy Renault R5

• Samonośne nadwozie i mała masa: pierwsze R5 mierzyło 3520 mm długości, 1550 mm szerokości i 1410 mm wysokości, a jego masa wynosiła około 735 kg.
• Przemyślana forma hatchbacka: duże przeszklenia i smukłe słupki zapewniają dobrą widoczność, a trzy- i pięciodrzwiowe nadwozia pozwalają dopasować auto do oczekiwanego sposobu użytkowania.
• Zderzaki z tworzywa: zastosowano je jako element pochłaniający energię drobnych uderzeń i odróżniający R5 od wielu małych aut z początku lat 70.
• Rozpiętość charakterów: od prostych, wolnossących TL i GTL po R5 Turbo z centralnie umieszczonym silnikiem 1,4 litra, turbodoładowaniem i napędem tylnej osi.
• Rajdowe pochodzenie Turbo: Turbo 1 i Turbo 2 były związane z homologacją FIA w Grupie 4 i Grupie B; Maxi Turbo rozwijało tę koncepcję w sporcie.

Wersje sportowe wyróżniały się poszerzeniami nadkoli, spoilerami, wlotem powietrza na dachu oraz sportowymi fotelami. W odmianach rajdowych spotyka się również klatki bezpieczeństwa, pasy sportowe i kierownice o sportowym profilu.

Dane techniczne Renault R5

Wersje specjalne i sportowe

Renault 5 Alpine było pierwszą wyraźnie sportową odmianą serii. Silnik o pojemności 1397 cm³ osiągał 93 KM przy 6400 obr./min, a samochód otrzymał sportowy pakiet stylistyczny, wzmocnione zawieszenie i sportowe obręcze.

Alpine Turbo stanowiło etap pomiędzy wolnossącą Alpine a późniejszymi, turbodoładowanymi R5 o bardziej radykalnym charakterze.

Renault 5 Turbo 1 powstało dla homologacji rajdowej. Centralnie umieszczony, turbodoładowany silnik 1,4 l rozwijał około 160 KM. Turbo 1 rozpoznaje się także po aluminiowych drzwiach, dachu i tylnej klapie oraz charakterystycznej czerwono-niebieskiej tapicerce.

Renault 5 Turbo 2 zachowało układ centralnosilnikowy i tylny napęd, ale zastosowano w nim stalowe elementy nadwozia zamiast lekkich paneli Turbo 1.

Renault 5 GT Turbo pojawiło się w 1985 roku. Silnik z turbosprężarką Garrett T2 osiągał 113 KM i pozwalał przyspieszyć od 0 do 60 mph w 7,5 s. Od 1987 roku Phase II otrzymało turbosprężarkę chłodzoną cieczą, zmieniony układ zapłonowy oraz 118 KM, a także nowe zderzaki i poszerzenia. W 1989 roku zmodernizowano wnętrze.

Serwis i punkty oględzin

Przy Renault R5 najpierw warto ustalić dokładną wersję, ponieważ pod wspólną nazwą występują zarówno proste auta z przednim napędem, jak i centralnosilnikowe Turbo. W TL, GTL i Prima konstrukcja mechaniczna jest nieskomplikowana, a części zamienne oraz repliki elementów mechanicznych, karoserii i wnętrza są dostępne.

W oględzinach szczególne znaczenie ma zgodność samochodu z właściwą specyfikacją. Dotyczy to zwłaszcza R5 Alpine, GT Turbo, Turbo 1 i Turbo 2, które różnią się zespołem napędowym, nadwoziem, wykończeniem kabiny oraz wyposażeniem. W Turbo 1 należy zweryfikować obecność właściwych aluminiowych paneli nadwozia, a w GT Turbo – zgodność z Phase I albo Phase II.

Dokumentacja serwisowa, książka obsługi i historia przeglądów pomagają odtworzyć sposób eksploatacji samochodu. W autach przerabianych do rajdów lub wyścigów historycznych trzeba rozdzielić wyposażenie fabryczne od późniejszych modyfikacji, takich jak większa chłodnica, zmodyfikowane turbo, zawieszenie sportowe, hydrauliczny hamulec ręczny czy klatka bezpieczeństwa.

Silniki, osiągi i prowadzenie

W cywilnych Renault 5 lekka karoseria współpracowała z wolnossącymi, czterocylindrowymi silnikami. Odmiany TL i GTL stawiały na prostotę, niską masę oraz napęd przednich kół. Przednie zawieszenie było niezależne, a hamulce przednie występowały jako tarczowe; w mocniejszych wersjach stosowano tarcze wentylowane, podczas gdy z tyłu często pozostawały bębny.

Alpine z silnikiem 1397 cm³ i mocą 93 KM nadało R5 wyraźnie sportowy charakter. GT Turbo z turbosprężarką Garrett T2 rozwijało 113 KM, a po modernizacji Phase II – 118 KM. Charakterystyka turbodoładowania oznacza zauważalną zwłokę reakcji na gaz; we wcześniejszych GT Turbo opisywano również trudności z rozruchem rozgrzanego silnika.

R5 Turbo z centralnym silnikiem, tylnym napędem i skrzynią transaxle prowadzi się według zupełnie innych zasad niż przednionapędowe R5. Szerokie nadkola, poszerzone nadwozie i układ napędowy podporządkowano wykorzystaniu w rajdach. Renault 5 GT Turbo wygrało Rallye Côte d’Ivoire w 1989 roku jako jedyny samochód Grupy N, któremu udało się odnieść tam takie zwycięstwo. 1. R5 Alpine — 1397 cm³, 93 KM przy 6400 obr./min, sportowe zawieszenie i stylistyka. 2. R5 GT Turbo Phase II — 1,4 l turbo, 118 KM, turbosprężarka chłodzona cieczą i ulepszony zapłon. 3. R5 Turbo 1 — silnik 1,4 l turbo centralnie, tylny napęd, około 160 KM oraz lekkie aluminiowe panele nadwozia. 4. R5 Turbo 2 — ta sama koncepcja układu napędowego co Turbo 1, lecz ze stalowymi elementami nadwozia.

Nadwozie, wnętrze i wyposażenie

Sylwetka Renault 5 opiera się na krótkim hatchbacku o dużej powierzchni szyb i cienkich słupkach. Pierwsza generacja była oferowana jako trzydrzwiowa, a następnie również pięciodrzwiowa. Wymiary pierwszego R5 — 3520 mm długości i około 735 kg masy — dobrze pokazują, jak kompaktową formę miał ten model.

W standardowych wersjach wnętrze jest proste i użytkowe: dominują analogowe wskaźniki, nieskomplikowana deska rozdzielcza oraz tapicerki materiałowe lub welurowe. W wyposażeniu mogły znaleźć się ogrzewanie tylnej szyby, tylna wycieraczka, elektryczny spryskiwacz szyby, radio albo przygotowanie do jego montażu. Spotyka się lakiery beżowe, perłową biel Blanc Nacré, zieleń metalizowaną i niebieski, a także oryginalne felgi stalowe lub aluminiowe, między innymi w rozmiarze 5,5 × 13 cali.

Sportowe odmiany są znacznie bardziej ekspresyjne. Alpine korzystało z pakietu stylistycznego i sportowych obręczy, natomiast Turbo otrzymało szerokie poszerzenia nadkoli, spojlery oraz dachowy wlot powietrza. Turbo 1 wyróżnia się także lekkimi panelami i charakterystyczną kolorystyką tapicerki.

Renault 5 w sporcie i jako samochód klasyczny

Renault 5 Turbo i Maxi Turbo były wykorzystywane w rajdach, a ich konstrukcja powstała w bezpośrednim związku z homologacją. Samochody te brały udział w zawodach na nawierzchniach szutrowych i asfaltowych, przede wszystkim w Europie. GT Turbo oraz Turbo są także używane w rajdach i wyścigach historycznych, często po modyfikacjach zgodnych z przeznaczeniem sportowym.

W rodzinie R5 występują także samochody wyprodukowane lub licencjonowane przez FASA-Renault w Hiszpanii. Można spotkać egzemplarze z kierownicą po prawej stronie, przeznaczone na rynek brytyjski. Przy identyfikacji auta warto zwrócić uwagę na dokumenty rejestracyjne oraz pochodzenie konkretnego egzemplarza.

Podsumowanie

Renault R5 to seria małych hatchbacków rozwijana od prostego, lekkiego samochodu z przednim napędem do jednych z najbardziej technicznie odważnych konstrukcji rajdowych swojej epoki. Zwykłe TL, GTL i Prima oferują prostą mechanikę oraz praktyczne trzy- lub pięciodrzwiowe nadwozie. Alpine i GT Turbo reprezentują sportowy rozwój przednionapędowego R5, zaś Turbo 1, Turbo 2 i Maxi Turbo wyróżniają się centralnie montowanym silnikiem, tylnym napędem oraz homologacyjnym rodowodem.

Przy wyborze Renault 5 kluczowe jest rozpoznanie generacji i wersji, sprawdzenie zgodności wyposażenia ze specyfikacją oraz oddzielenie elementów fabrycznych od późniejszych modyfikacji sportowych.