Historia Porsche 912

Porsche 912 powstało jako przystępniejsza odmiana nowego 911. Zamiast sześciocylindrowego silnika zastosowano sprawdzony, chłodzony powietrzem silnik typu bokser z końcowych Porsche 356. Był to czterocylindrowy motor umieszczony za tylną osią, o pojemności około 1,6 litra i mocy 90 KM.

Produkcję rozpoczęto w kwietniu 1965 roku. Samochód zachował sylwetkę 911, lecz prostsze wyposażenie i cztery cylindry pozwalały ulokować go niżej w gamie. W ofercie znalazły się zamknięte coupé 2+2 oraz Targa. Porsche 912 trafiało także do służby policyjnej; policyjna Targa była setutysięcznym samochodem marki Porsche.

Produkcję podstawowej 912 zakończono w 1969 roku. Na decyzję wpłynęły m.in. zaostrzające się amerykańskie przepisy emisji spalin, pojawienie się bardziej dostępnych wersji 911 oraz wykorzystanie mocy produkcyjnych dla modelu 914.

Rozwój modelu Porsche 912

Porsche 912 stanowiło konstrukcyjny pomost między 356 a 911: przejęło czterocylindrowy bokser z 356, natomiast karoserię, podwozie i układ wnętrza otrzymało w stylistyce pierwszej generacji 911.

Wczesne samochody należą do odmiany SWB z krótkim rozstawem osi. W roku modelowym 1969 zastosowano odmianę LWB z wydłużonym rozstawem osi. Od 1967 roku oferowano także 912 Targa. Pierwsza Targa miała zdejmowany dach i miękką tylną szybę z tworzywa; późniejsza wersja otrzymała stałą szybę szklaną.

W 1976 roku, po przerwie, powróciło Porsche 912E przeznaczone wyłącznie na rynek północnoamerykański. Wypełniało miejsce po zakończeniu produkcji 914, zanim do Ameryki trafiło Porsche 924. Konstrukcyjnie korzystało z nadwozia serii G znanego z 911.

Najważniejsze cechy Porsche 912

• Silnik z Porsche 356: chłodzony powietrzem, czterocylindrowy bokser o pojemności około 1,6 l.
• Niewielka masa: około 970 kg, co wraz z lżejszym silnikiem wpływa na rozkład mas i reakcje auta w zakrętach.
• Hamulce tarczowe na czterech kołach: hydrauliczny układ był wyposażeniem seryjnym.
• Dwa charakterystyczne nadwozia: coupé 2+2 oraz Targa z pałąkiem bezpieczeństwa.
• 912E z wtryskiem: późna, amerykańska wersja z 1976 roku otrzymała dwulitrowy silnik z wtryskiem Bosch L-Jetronic.

Dane techniczne Porsche 912

Wersje szczególne: Porsche 912E

Porsche 912E z 1976 roku jest wyraźnie odrębną odmianą od europejskiej 912 z lat 60. Produkowano je tylko dla Ameryki Północnej, w liczbie około 2 000 egzemplarzy. Zastosowano dwulitrowy, czterocylindrowy silnik typu 4 z Volkswagena, oznaczony 923/02, ze stopniem sprężania 7,6:1 oraz elektronicznym wtryskiem Bosch L-Jetronic. Osiąga on 90 KM przy 4900 obr./min.

912E bazuje na nadwoziu 911 serii G. Około 500 sztuk wyposażono w elektrycznie sterowany stalowy szyberdach.

Kontrola stanu i oryginalności

Przy Porsche 912 szczególnego znaczenia nabiera zgodność samochodu z pierwotną specyfikacją. Warto sprawdzić, czy zachowały się właściwy czterocylindrowy silnik, układ dwóch gaźników Solex, skrzynia biegów oraz elementy charakterystyczne dla rocznika, takie jak zestaw wskaźników.

Cennym uzupełnieniem historii auta są książka serwisowa, rachunki, instrukcja, fabryczna karta kolorów, komplet narzędzi i kluczyki w etui Porsche. Przydatne są również dokumenty Porsche, takie jak Kardex lub Certificate of Authenticity. W przypadku egzemplarza 912E należy zweryfikować zgodność silnika 2,0 l z wtryskiem Bosch L-Jetronic z fabryczną konfiguracją.

W samochodach z przygotowaniem rajdowym warto ustalić zakres modyfikacji oraz obecność dokumentacji homologacyjnej FIA HTP lub specyfikacji Anhang K.

Silnik, skrzynia biegów i prowadzenie

Czterocylindrowy bokser 1,6 l ma inną charakterystykę niż sześciocylindrowy motor 911. Przy mocy 90 KM i masie około 970 kg Porsche 912 osiąga około 180 km/h. Lżejszy zespół napędowy za tylną osią oznacza mniejsze dociążenie tyłu niż w 911, co przekłada się na zwinne i bardziej zrównoważone prowadzenie.

Manualna przekładnia czterobiegowa była standardem, a pięciobiegowa stanowiła opcję. Napęd na tylne koła, tylne umieszczenie silnika oraz cztery hamulce tarczowe określają techniczny charakter auta. W rajdach możliwości 912 potwierdził Sobiesław Zasada, który w 1967 roku zwyciężył w klasie Grupy 1 Rajdowych Mistrzostw Europy samochodem udostępnionym przez fabrykę. 1. 912 SWB – wczesna odmiana z krótkim rozstawem osi. 2. 912 LWB (1969) – wersja z wydłużonym rozstawem osi. 3. 912 Targa – wariant z odpinanym dachem i pałąkiem bezpieczeństwa. 4. 912E (1976) – północnoamerykańska odmiana 2,0 l z wtryskiem Bosch L-Jetronic.

Nadwozie, wnętrze i wyposażenie

Porsche 912 nosi proporcje pierwszego 911: niska linia dachu, krótki przód, zaokrąglone błotniki i silnik umieszczony z tyłu. Dostępne było jako coupé 2+2 oraz Targa. Targa wyróżnia się szerokim pałąkiem bezpieczeństwa; wczesna odmiana miała miękką tylną szybę, późniejsza – stałą szybę szklaną.

W kabinie stosowano prostą deskę rozdzielczą, kierownicę z bakelitu oraz tapicerkę skórzaną albo ze skaju. W 1967 roku spotykano rzadkie zestawy z pięcioma zielonymi zegarami, podczas gdy od 1968 roku wskaźniki były czarne. Do wyposażenia mogły należeć fotele kubełkowe, radio Blaupunkt, ogrzewanie postojowe Webasto, klimatyzacja, zewnętrzny termometr, dodatkowe wskaźniki lub instrumenty rajdowe.

Fabrycznie stosowano stalowe koła, a rozpoznawalnym dodatkiem były 15-calowe felgi Fuchs, dostępne od 1967 roku w szerokości 4,5 cala. W 1968 roku pojawiły się szersze koła 5,5 cala oraz opcjonalny szyberdach. Wśród fabrycznych lakierów występowały m.in. Sand Beige, Polo Red, Bahama Yellow, Irish Green, Slate Gray i Ossiblau.

Porsche 912 w sporcie

Choć Porsche 912 projektowano przede wszystkim jako samochód drogowy, model ma udokumentowany epizod rajdowy. W 1967 roku Sobiesław Zasada wygrał klasę Grupy 1 w Rajdowych Mistrzostwach Europy za kierownicą fabrycznie udostępnionej 912, a w tym samym roku zwyciężył również w Rajdzie Polski.

Egzemplarze przygotowane zgodnie z Anhang K i posiadające homologację FIA HTP są powiązane z historycznym sportem samochodowym.

Podsumowanie

Porsche 912 to lekki, tylnosilnikowy samochód sportowy z lat 1965–1969, łączący karoserię wczesnego 911 z czterocylindrowym bokserem Porsche 356. Najważniejsze odmiany to coupé, Targa, wczesne SWB, późne LWB oraz amerykańskie 912E z 1976 roku. Przy wyborze konkretnego auta kluczowe są zgodność specyfikacji, stan techniczny oraz kompletna dokumentacja historii.