Historia Forda Taunusa

Nazwa Taunus, zaczerpnięta od niemieckiego pasma górskiego, pojawiła się w 1939 roku na modelu G93A. Był rozwinięciem Forda Eifel: zachował silnik 1172 cm³, lecz otrzymał dłuższe podwozie i bardziej opływowe nadwozie. Przedwojenny, a później powojenny Taunus z charakterystycznie zaokrągloną tylną częścią nadwozia funkcjonuje dziś pod przydomkiem Buckeltaunus.

Po 1952 roku Ford z Kolonii konsekwentnie wykorzystywał nazwę Taunus dla swoich samochodów osobowych. Oznaczenie M w nazwach 12M, 15M, 17M, 20M i 26M rozwijano jako Meisterwerk, natomiast liczby odnosiły się do pojemności silnika. W ten sposób pod jednym szyldem spotkały się zarówno niewielkie auta rodzinne, jak i większe limuzyny z silnikami V6.

W 1970 roku rozpoczęła się era Taunusa TC. Skrót oznaczał Taunus-Cortina: niemiecki Taunus i brytyjski Ford Cortina Mk III korzystały ze wspólnej konstrukcji, różniąc się przede wszystkim stroną kierownicy. Taunus TC był ostatnim Fordem noszącym tę nazwę w klasycznej europejskiej gamie marki.

Generacje i odmiany Forda Taunusa

• G93A / G73A – pierwsze Taunusy z czterocylindrowym silnikiem 1172 cm³; G93A z 1939 roku miał 34 KM. Powojenny G73A kontynuował linię Buckeltaunusa.
• 12M P1 „Weltkugel” – model od 1952 roku, rozpoznawalny po emblemacie przypominającym globus na przodzie maski. Silnik 1,2 l osiągał 38 KM.
• 15M – mocniejsza odmiana z silnikiem 1,5 l i mocą 55 KM; przeprojektowane nadwozie przyniosło jej przydomek Seitenstreifentaunus.
• 17M P2 „Barocktaunus” – seria z lat 1957–1960, o amerykanizowanej stylistyce i tylnych płetwach. Silnik 1,7 l rozwijał 60 KM.
• 17M P3 „Badewanne” – produkowany od 1960 do 1964 roku, o płaskiej, opływowej sylwetce i owalnych reflektorach. Wersja 17M miała silnik 1,7 l o mocy do 75 KM.
• P4 12M – produkowany w latach 1962–1966 pierwszy Ford Taunus z napędem przednim. Dostępny jako limuzyna, coupé, kombi i furgon, z silnikami V4 1,2 l o mocy do 65 KM.
• P5 i P6 – P5 występował jako 17M i 20M; wariant 20M otrzymał silnik 2,0 l o mocy 90 KM. P6 zastąpił P4 jako 12M/15M.
• P7 – duża seria blisko spokrewniona stylistycznie z późniejszym Fordem Granadą; dostępna także z kolońskimi silnikami V6.
• TC I, TC II i TC III – wspólna technicznie rodzina Taunusa i Cortiny. TC I wyróżniał się przodem nazywanym „nosem Knudsena”, TC II otrzymał pełny restyling, a w późniejszych odmianach pojawiła się także pięciobiegowa skrzynia manualna.

Co wyróżnia Forda Taunusa

Największą osobliwością Taunusa jest rozpiętość jego konstrukcji. P4 12M był samochodem przednionapędowym z kompaktowym silnikiem V4, podczas gdy wiele pozostałych odmian korzystało z napędu na tylne koła. W większych modelach stosowano także silniki Ford Cologne V6 – od 1,8 l w 17M 1800 po 2,3 l w 20M 2300S.

P3 „Badewanne” odróżnia się od P2 niemal całkowitym odejściem od płetw i chromowanej, amerykańskiej dekoracyjności. Z kolei Taunus TC łączy niemiecką nazwę z brytyjską architekturą Cortiny. W praktyce przed zakupem kluczowe jest ustalenie kodu serii, ponieważ określenie „Ford Taunus” może oznaczać auta o zupełnie innym układzie napędowym, silniku i nadwoziu.

Dane techniczne Forda Taunusa

Wersje szczególne i rynki produkcji

W Argentynie Taunusa wytwarzano od 1972 do 1984 roku. Tamtejszą odmianę, w tym Taunusa 2300 GT Coupé, można rozpoznać po odmiennych zderzakach. Po zakończeniu produkcji w Argentynie oprzyrządowanie trafiło do Turcji, gdzie powstawał Otosan Taunus; samochody te wyróżniają przeprofilowane panele przednie i tylne.

Wśród odmian europejskich warto zwrócić uwagę na wyposażenie z epoki: przesuwany szyberdach, radio Becker lub Blaupunkt, chromowane listwy, białe dachy i dwukolorowe lakiery. Takie elementy nie definiują jednej osobnej serii, ale mają znaczenie dla zgodności auta ze specyfikacją okresu.

Kontrola stanu technicznego

Przy oględzinach Taunusa należy najpierw ustalić konkretną serię i wersję silnikową. P4 12M ma napęd przedni oraz silnik V4, natomiast Taunusy TC i liczne większe modele korzystają z napędu tylnego; nie można więc przenosić oceny jednego układu napędowego na całą rodzinę.

Warto potwierdzić zgodność instalacji elektrycznej z rocznikiem i wersją, ponieważ spotyka się zarówno układy 6 V, jak i 12 V. Istotne jest również sprawdzenie typu hamulców – bębnowych albo, w niektórych odmianach, tarczowych z przodu – oraz rodzaju skrzyni: trzy-, cztero-, pięciobiegowej bądź automatycznej. Przy autach wyposażonych w radio, szyberdach czy fabryczne chromowane dodatki warto ocenić kompletność tych elementów.

Silniki, przekładnie i prowadzenie

Charakter jazdy Forda Taunusa zmieniał się wraz z generacjami. Wczesny 12M z silnikiem 1,2 l i 38 KM był konstrukcją prostą, natomiast 15M z jednostką 1,5 l osiągał 55 KM. P3 17M oferował do 75 KM z 1,7 l, a P5 20M łączył dwulitrowy silnik z mocą 90 KM.

P4 12M zasługuje na osobne traktowanie: przedni napęd i V4 odróżniają go od tylnonapędowych Taunusów. W samochodach z serii TC zachowano klasyczny układ napędowy, a w późniejszych wersjach oferowano pięciobiegową skrzynię manualną. Typowe zawieszenie projektowano z myślą o komforcie rodzinnej limuzyny, przy masie własnej zwykle mieszczącej się w przedziale około 850–950 kg. 1. Taunus P3 17M „Badewanne” – 1,7 l, do 75 KM; charakterystyczne owalne reflektory i płynna, pozbawiona płetw linia. 2. Taunus P4 12M – V4 1,2 l, do 65 KM; pierwszy Taunus z napędem przednim. 3. Taunus P5 20M – silnik 2,0 l, 90 KM; większa, bardziej elegancka interpretacja Taunusa. 4. Taunus TC – konstrukcyjnie wspólny z Fordem Cortiną, z klasycznym napędem tylnym; późniejsze odmiany mogły mieć pięciobiegową skrzynię.

Nadwozie, wnętrze i wyposażenie

Ford Taunus występował w kilku zupełnie różnych językach stylistycznych. Buckeltaunus był jeszcze samochodem o przedwojennych proporcjach. P2 „Barocktaunus” czerpał z amerykańskiej mody na tylne płetwy, zaś P3 „Badewanne” otrzymał niską, zaokrągloną sylwetkę, duże przeszklenia i owalne reflektory. TC I wyróżniał natomiast wysunięty środkowy pas przedniej części nadwozia, znany jako „nos Knudsena”.

Wymiary zależnie od odmiany wynosiły około 4,2–4,5 m długości, 1,5–1,7 m szerokości oraz 1,3–1,45 m wysokości. Duże szyby przednia i tylna zapewniały dobrą widoczność, a stalowe nadwozia występowały jako limuzyny, coupé i kombi.

We wnętrzach spotyka się przednie i tylne kanapy, twarde kierownice z bakelitu oraz klasyczne zegary: okrągłe wskaźniki albo szeroki prędkościomierz o formie skali radiowej. Do charakterystycznych wykończeń należały pastelowe i dwubarwne lakiery, czasem z białym dachem. Koła stalowe miały zwykle średnicę od 13 do 15 cali; stosowano też opony 165/SR15 i opony z białym bokiem.

Ford Taunus w kulturze popularnej

Ford Taunus pojawił się w filmie o Jamesie Bondzie „Szpieg, który mnie kochał” z 1977 roku. W scenie pościgu na Sardynii samochodem tej marki ścigany jest Roger Moore jako agent 007.

Dla identyfikacji auta przydatne są historyczne przydomki: Buckeltaunus dla wczesnej serii G, Weltkugel dla 12M P1, Barocktaunus dla P2, Badewanne dla P3 oraz Knudsen-Nase dla pierwszego Taunusa TC.

Ford Taunus – podsumowanie

Ford Taunus nie jest jednym, jednolitym modelem, lecz rodziną niemieckich Fordów rozwijaną od 1939 roku. Obejmuje przedwojenne i powojenne Buckeltaunusy, serie M od 12M do 26M, przednionapędowego P4 oraz tylnonapędowego Taunusa TC spokrewnionego z Cortiną.

Przy wyborze konkretnego egzemplarza najważniejsze są oznaczenie generacji – G, P1–P7 albo TC – układ napędowy, rodzaj silnika oraz oryginalność wyposażenia. P3 „Badewanne”, P2 „Barocktaunus”, P4 12M i Taunus TC reprezentują cztery wyraźnie różne rozdziały historii tej samej nazwy.