Historia Forda GT40

Początkiem GT40 była ambicja Henry’ego Forda II, by wygrać najważniejszy europejski wyścig długodystansowy. Po zerwaniu rozmów o przejęciu Ferrari Ford uruchomił własny program wyścigowy. Samochód rozwijano z udziałem Ford Advanced Vehicles w Slough, a w późniejszych fazach programu pracowali również Carroll Shelby i Holman-Moody.

Nazwa GT40 odnosi się do klasy Gran Turismo oraz wysokości auta: zaledwie 40 cali, czyli około 102 cm. Pierwsze konstrukcje korzystały z V8 4,2 l, następnie podstawą stał się Ford 289 small block o pojemności 4,7 l. Efektem rozwoju były cztery generacje: Mk I, Mk II, Mk III i Mk IV.

Przełom nastąpił w Le Mans w 1966 roku, gdy Fordy GT40 zajęły trzy pierwsze miejsca. Model zwyciężał tam również w latach 1967, 1968 i 1969. Dwa ostatnie triumfy odniosło starsze Mk I zespołu Gulf-Wyer; podwozie P/1075 jako jedyne wygrało Le Mans dwa razy z rzędu, w 1968 i 1969 roku.

Rozwój modelu i wersje GT40

GT40 Mk I był zasadniczą odmianą programu. Łączył centralnie umieszczony silnik Ford V8 4,7 l z lekką, wyścigową konstrukcją i stanowił podstawę homologacji FIA w Grupie 4. Zbudowanie co najmniej 50 aut pozwoliło homologować Mk I na lata 1966–1971.

GT40 Mk II otrzymał przeprojektowane nadwozie oraz 7-litrowe V8 przygotowane specjalnie do walki w Le Mans. Mk IV, zbudowany w niewielkiej serii, był kolejnym krokiem rozwojowym konstrukcji wyczynowej. Z kolei Mk III był odmianą drogową, przygotowaną dla zamożnych klientów; drogowe GT40 różniły się od samochodów wyścigowych jedynie w ograniczonym zakresie.

Produkcję GT40 zakończono w 1968 roku. Dopiero w 2002 roku Ford przedstawił następcę nazwanego Ford GT.

Co wyróżnia Forda GT40

• Silnik przed kierowcą: układ centralny poprawiał rozkład mas i był kluczowy dla wyścigowego przeznaczenia auta.
• V8 zamiast europejskich jednostek wielocylindrowych: GT40 wykorzystywał silniki Forda od 4,7 do 7,0 l.
• Le Mans 1966–1969: cztery kolejne zwycięstwa w klasyku długodystansowym, w tym pierwsze trzy miejsca w 1966 roku.
• Homologacja Grupy 4: Mk I z silnikiem 4,7 l pozostał konkurencyjny również po ograniczeniu pojemności prototypów do 3 litrów.
• P/1075: samochód Gulf-Wyer zwyciężył w Le Mans w dwóch kolejnych edycjach, 1968 i 1969.
• Możliwość startów historycznych: oryginalny GT40 może otrzymać FIA Historic Technical Passport (HTP).

Dane techniczne Forda GT40

Najważniejsze odmiany i samochody szczególne

Najbardziej rozpoznawalną konfiguracją wyścigową jest GT40 Mk I w barwach Gulf – jasnoniebieskich z pomarańczowymi pasami. Szczególne miejsce zajmuje Gulf-Wyer P/1075, zwycięzca Le Mans w 1968 i 1969 roku.

Mk II wyróżnia 7-litrowe V8 i nadwozie zmienione względem Mk I pod kątem programu Le Mans 1966. Mk III należy z kolei do nielicznych wersji przeznaczonych do normalnego ruchu drogowego.

Punkty kontroli przed zakupem

Przy Fordzie GT40 kluczowe jest przede wszystkim potwierdzenie tożsamości samochodu i jego specyfikacji. Na rynku występują repliki GT40, także budowane z zachowaniem zbliżonych parametrów i używane w sporcie historycznym. Replika nie jest oryginalnym samochodem homologowanym przez FIA.

W przypadku egzemplarza przedstawianego jako oryginał warto zweryfikować numer podwozia, ciągłość pochodzenia, historię startów, zgodność silnika i skrzyni biegów ze specyfikacją oraz dokumentację FIA HTP, jeżeli auto ma brać udział w zawodach historycznych. Wyścigowe podzespoły – zawieszenie, hamulce, układ chłodzenia i napęd – wymagają oceny przez warsztat znający konstrukcje długodystansowe z lat 60.

Silnik, przekładnia i prowadzenie

GT40 zbudowano wokół centralnie umieszczonego V8. Kierowca siedzi nisko, blisko przedniej osi, a niewielka wysokość nadwozia wynika bezpośrednio z założeń aerodynamicznych i wyścigowych. Najmocniejsze odmiany z 7-litrowym silnikiem Mk II stworzone zostały do wysokich prędkości na długich prostych Circuit de la Sarthe.

Mk I z 4,7-litrowym V8 był podstawą późniejszych sukcesów Gulf-Wyer w latach 1968–1969. Regulaminowe ograniczenie prototypów do 3 litrów umożliwiło dalsze starty homologowanego GT40 Mk I w Grupie 4.

1. GT40 Mk I 4,7 V8 – wersja homologacyjna i baza dla zwycięskich samochodów Gulf-Wyer.
2. GT40 Mk II 7,0 V8 – odmiana z nowym nadwoziem, związana z dubletem Forda w Le Mans 1966.
3. GT40 Mk IV – rozwinięcie wyczynowej koncepcji, zbudowane w ograniczonej liczbie egzemplarzy.
4. GT40 Mk III – wariant drogowy, zachowujący bardzo bliskie pokrewieństwo z autem wyścigowym. undefined

Nadwozie i wnętrze

Sylwetka GT40 jest podporządkowana wysokości 40 cali: kabina jest bardzo niska, a nadwozie szerokie i zwarte. Charakter auta tworzy wyraźnie wyścigowa, masywna forma osadzona na rurowej strukturze podwozia. Wersje startujące w barwach Gulf rozpoznaje się po zestawieniu błękitu i pomarańczu.

Wnętrze nie udaje samochodu turystycznego. GT40 otrzymał sportowe fotele i ograniczoną do niezbędnego minimum zabudowę kabiny; wśród wskazywanych elementów wykończenia pojawia się czarna skórzana tapicerka. Spotyka się samochody z kierownicą po lewej lub prawej stronie, zależnie od miejsca produkcji i konkretnego egzemplarza.

Oryginał, sport historyczny i repliki

Ford GT40 funkcjonuje zarówno jako samochód z historią wyścigową, jak i jako obiekt sportu historycznego. FIA Historic Technical Passport może umożliwić oryginalnemu egzemplarzowi udział w zawodach dla samochodów historycznych.

Przy nazwie GT40 należy wyraźnie oddzielić samochody oryginalne od replik. Repliki bywają budowane z podobną karoserią, parametrami i zespołami napędowymi, a część z nich służy do jazdy torowej lub imprez historycznych. Nie przenosi to jednak tożsamości, historii startów ani homologacji oryginalnego Forda GT40.

Ford GT40 – podsumowanie

Ford GT40 to centralnosilnikowy samochód wyścigowy Forda z lat 60., opracowany dla programu Le Mans. Jego najważniejsze elementy to niska, 40-calowa konstrukcja, silniki V8 od 4,7 do 7,0 l, ręczna przekładnia oraz cztery kolejne zwycięstwa w Le Mans w latach 1966–1969. Przy wyborze GT40 rozstrzygające znaczenie ma ustalenie, czy samochód jest oryginalnym Mk I, Mk II, Mk III lub Mk IV, czy też repliką.