Historia Fiata 130

Fiat zaprezentował model 130 na salonie samochodowym w Genewie w 1969 roku jako swoją największą i najbardziej reprezentacyjną limuzynę. Samochód zastąpił rodziny Fiat 1800, 2100 i 2300, lecz technicznie stanowił całkowicie nową propozycję: miał silnik V6 z przodu, napęd na tylne koła, niezależne zawieszenie wszystkich kół oraz cztery hamulce tarczowe ze wspomaganiem.

Pierwsza Berlina otrzymała zaprojektowany przez Aurelia Lamprediego silnik V6 o pojemności 2866 cm³ i mocy 140 KM, szybko podniesionej do 160 KM. Lampredi, znany również z pracy dla Ferrari, zastosował żeliwny blok, aluminiowe głowice i po jednym wałku rozrządu w każdej głowicy. Fiat 130 miał zaoferować komfort oraz wyposażenie niespotykane wcześniej w samochodach tej marki: dostępne były m.in. klimatyzacja, elektryczne szyby, skórzana tapicerka i automatyczna skrzynia biegów.

W 1971 roku dołączyło Fiat 130 Coupé, z nadwoziem budowanym przez Pininfarinę. Produkcję Berlina zakończono w 1976 roku, a Coupé rok później.

Odmiany nadwoziowe i rozwój modelu

Fiat 130 Berlina był czterodrzwiową limuzyną o długości 4750 mm, szerokości 1803 mm i wysokości 1473 mm. Pierwsze egzemplarze napędzało V6 2,9 l; od 1971 roku Berlina B otrzymała mocniejszy silnik typu B o pojemności 3,2 l. Wraz z modernizacją zmieniono również elementy kabiny, w tym zestaw okrągłych wskaźników, regulowaną kolumnę kierownicy, kierownicę oraz fotele.

Fiat 130 Coupé zadebiutował w 1971 roku. Za jego projekt odpowiadali Paolo Martin i Leonardo Fioravanti z Pininfariny. Dwudrzwiowe nadwozie otrzymało 3,2-litrowe V6 o mocy 165 KM, a jego proporcje i wykończenie wyraźnie odróżniały Coupé od bardziej formalnej Berlina. Łącznie powstało 15 093 limuzyn i 4491 Coupé.

Najważniejsze cechy Fiata 130

• Silnik Lamprediego V6: w zależności od wersji 2,9 lub 3,2 litra, z żeliwnym blokiem i aluminiowymi głowicami.
• Układ napędowy: silnik z przodu, napęd na tylne koła oraz manualna pięciobiegowa lub automatyczna skrzynia biegów.
• Coupé Pininfariny: wyrazista, dwudrzwiowa karoseria z podłużnymi tylnymi reflektorami i bardzo obszerną tylną kanapą.
• Technika limuzyny: niezależne zawieszenie czterech kół, cztery hamulce tarczowe ze wspomaganiem i dostępny trzystopniowy automat Borg-Warner.
• Kabina: drewno na desce rozdzielczej, welur albo skóra oraz wyposażenie obejmujące zależnie od konfiguracji klimatyzację, elektryczne szyby i wspomaganie kierownicy.

Dane techniczne Fiata 130

Prototypy i wersje specjalne

Pininfarina opracowała dwa nieprodukowane seryjnie rozwinięcia Fiata 130. 130 Opera była czterodrzwiową limuzyną o nowej, bardziej kanciastej stylizacji, natomiast 130 Maremma stanowiła trzydrzwiowe shooting brake. Maremma została pokazana jako pojedynczy prototyp na salonie w Genewie; oba projekty nie weszły do produkcji seryjnej.

Wyjątkową odmianą produkcyjną pozostaje Coupé z pięciobiegową przekładnią manualną ZF: powstało około 800 takich aut.

Na co zwrócić uwagę przed zakupem

W Fiat 130 najważniejsza jest udokumentowana obsługa silnika V6. Jednostka 3,2 l ma napęd rozrządu paskiem zębatym, dlatego przed zakupem należy ustalić termin i zakres jego ostatniej wymiany. Warto również potwierdzić zgodność numerów oraz specyfikacji silnika z daną odmianą: Berlina występowała z V6 2,9 l i późniejszym 3,2 l, a Coupé z V6 3,2 l.

Należy sprawdzić działanie elementów komfortu, zwłaszcza klimatyzacji, elektrycznych szyb, automatycznej skrzyni biegów i wspomagania kierownicy, jeśli samochód je posiada. W kabinie szczególnej oceny wymagają drewniane elementy deski, welurowa lub skórzana tapicerka oraz kompletność charakterystycznych detali wyposażenia.

Silnik, skrzynie biegów i charakter jazdy

Fiat 130 nie był konstruowany jako lekki samochód sportowy, lecz jako szybka i komfortowa limuzyna lub podróżne Coupé. V6 Lamprediego rozwijało od 140 KM w pierwszej Berlina do 165 KM w seryjnych odmianach 3,2 l; w innych wersjach 3.2 podawano około 162–180 KM. Jednostka ma układ V6, po jednym wałku rozrządu w każdej głowicy, aluminiowe głowice i żeliwny blok.

Pięciobiegowa skrzynia manualna była dostępna na zamówienie, a automatyczna przekładnia Borg-Warner miała trzy przełożenia. Niezależne zawieszenie wszystkich kół, hamulce tarczowe na czterech kołach i napęd tylnej osi tworzą zestaw charakterystyczny dla dużego Fiata z przełomu lat 60. i 70.

Wyróżniające się wersje:

1. 130 Berlina 2.9 V6 – pierwsza, czterodrzwiowa odmiana z silnikiem 2866 cm³ o mocy 140, później 160 KM.
2. 130 Berlina B 3.2 V6 – zmodernizowana limuzyna z 3,2-litrowym V6 oraz przeprojektowanymi instrumentami i elementami kabiny.
3. 130 Coupé 3.2 V6 – dwudrzwiowy model Pininfariny, seryjnie związany z V6 3235 cm³ o mocy 165 KM; najrzadsza konfiguracja łączy go z pięciobiegową skrzynią ZF. undefined

Stylistyka i wnętrze

Berlina została opracowana przez Carrozzeria Boano w stylistyce Fiat Centro. Jej bryła rozwijała motywy znane z Fiata 128, lecz miała znacznie większe wymiary i więcej chromowanych elementów. Czterodrzwiowe nadwozie łączyło formalną linię reprezentacyjnej limuzyny z obszerną kabiną.

Coupé Pininfariny jest zupełnie inną interpretacją modelu 130. Paolo Martin i Leonardo Fioravanti nadali mu prostą, szeroką sylwetkę, długą maskę oraz charakterystyczne poziome, podłużne tylne lampy. Istotną cechą Coupé jest ilość miejsca z tyłu: mimo dwóch drzwi zaprojektowano je jako pełnowymiarowy samochód dla czterech osób.

Wnętrze mogło łączyć drewno na desce rozdzielczej i kierownicy z welurem albo skórą. Wśród elementów wyposażenia pojawiały się chromowane felgi Cromodora, klimatyzacja, elektryczne szyby, radio Blaupunkt Münster, wspomaganie hamulców i wspomaganie kierownicy.

Fiat 130 jako samochód reprezentacyjny

Fiat 130 zajmował szczególne miejsce w historii marki: był jej największym samochodem w chwili debiutu i jednym z nielicznych Fiatów tego okresu projektowanych bez kompromisu w zakresie przestrzeni, wykończenia oraz wyposażenia. Włoski charakter modelu wynika zarówno z techniki Lamprediego, jak i z udziału Boano oraz Pininfariny w tworzeniu nadwozi.

16 marca 1976 roku niebieski Fiat 130 pełnił rolę samochodu reprezentacyjnego, którym jechał Aldo Moro tuż przed porwaniem w Rzymie. To wydarzenie utrwaliło Berlina 130 w powojennej historii Włoch.

Podsumowanie

Fiat 130 to flagowy Fiat z lat 1969–1977, dostępny jako czterodrzwiowa Berlina i dwudrzwiowe Coupé Pininfariny. Łączy napęd na tylną oś, niezależne zawieszenie, cztery hamulce tarczowe oraz silniki V6 Lamprediego o pojemności 2,9 lub 3,2 litra. Berlina jest reprezentacyjną limuzyną, podczas gdy Coupé wyróżniają projekt Pininfariny, podłużne tylne lampy i przestronna kabina. Przy wyborze egzemplarza kluczowe są stan oraz historia obsługi V6, w szczególności paska rozrządu w silniku 3.2.