Historia Volvo P 1800

Projekt P 1800 powstał, aby uzupełnić ofertę Volvo o rasowo stylizowane auto sportowe po P1900. Za koncepcją stał Helmer Petterson, a nadwozie narysował jego syn Pelle Petterson przy udziale włoskiego studia Pietro Frua. Prototypy pokazano w 1960 roku na salonach w Brukseli i Nowym Jorku.

Seryjna produkcja ruszyła w 1961 roku. Pierwsze samochody składano w zakładach Jensen w Wielkiej Brytanii; nadwozia tłoczyła Pressed Steel w Linwood. Po około 6000 egzemplarzy, w 1963 roku montaż przeniesiono do fabryki Volvo Lundby w Göteborgu. Od tej chwili stosowano oznaczenie 1800S, w którym litera „S” oznaczała Szwecję.

P 1800 szeroko zaistniało w kulturze popularnej jako samochód Simona Templara w serialu Święty z Rogerem Moore’em. Z kolei należące do Irva Gordona coupé Volvo P1800 z 1966 roku pokonało ponad 4,8 mln km, ustanawiając rekord Guinnessa przebiegu osiągniętego przez jeden samochód użytkowany przez jednego właściciela.

Ewolucja modeli P 1800

Pierwsze P1800 otrzymały czterocylindrowy silnik B18 o pojemności 1,8 litra, z wałkiem rozrządu w bloku i dwoma gaźnikami. W 1963 roku wraz z przeniesieniem produkcji do Göteborga model przemianowano na 1800S. Stopniowo rozwijano silnik, przekładnię i zawieszenie, a ręczna skrzynia czterobiegowa mogła współpracować z nadbiegiem.

W 1969 roku pojawił się większy, dwulitrowy silnik B20. Wersja 1800E, wprowadzona od 1970 roku, otrzymała układ wtryskowy Bosch D-Jetronic oraz nowy zestaw wskaźników. Coupé 1800E zakończyło produkcję w 1972 roku.

Ostatnią odmianą było produkowane w latach 1972–1973 1800ES. To trzydrzwiowy shooting brake: zachował technikę 1800E, lecz dostał dłuższe nadwozie i dużą, bezramową tylną klapę wykonaną ze szkła. Zbudowano około 8077 sztuk ES, a łączna produkcja rodziny P 1800 wyniosła około 47 000 samochodów.

Najważniejsze cechy Volvo P 1800

• Układ napędowy Volvo: silnik z przodu, napęd na tylne koła oraz wytrzymałe jednostki B18 i B20.
• Dwie odmienne sylwetki: klasyczne coupé 2+2 oraz 1800ES, czyli shooting brake z całoszklaną klapą.
• Rozwój zasilania: od podwójnych gaźników SU lub Stromberg po elektroniczny wtrysk Bosch D-Jetronic w 1800E i 1800ES.
• Hamulce tarczowe na czterech kołach: stosowane od 1969 roku.
• Rozpoznawalne detale wczesnych aut: zderzaki „bullhorn”, atrapa chłodnicy typu egg-crate, ozdobne przetłoczenia boków i tylne lampy o formie niewielkich płetw.
• Miejsce w historii bezpieczeństwa Volvo: P 1800 powstawało w okresie, w którym marka upowszechniała trzypunktowe pasy bezpieczeństwa.

Dane techniczne Volvo P 1800

Wersje 1800E i 1800ES

1800E wyróżnia się dwulitrowym B20 z wtryskiem Bosch D-Jetronic, zmienioną deską rozdzielczą oraz hamulcami tarczowymi przy wszystkich kołach. To istotny etap techniczny w historii P 1800, ponieważ elektroniczny wtrysk zastąpił wcześniejsze układy gaźnikowe.

1800ES jest najbardziej odmienną wersją nadwoziową. Shooting brake ma cztery miejsca, wydłużoną część tylną i charakterystyczną, bezramową szybę pełniącą funkcję klapy. W języku potocznym model bywa nazywany „trumną Królewny Śnieżki” (Schneewittchensarg). Powstał przez dwa lata, od 1972 do 1973 roku, w liczbie około 8077 egzemplarzy.

Na co zwrócić uwagę przed zakupem

Przy ocenie konkretnego Volvo P 1800 warto przede wszystkim ustalić zgodność silnika, rodzaju zasilania i skrzyni biegów z daną wersją. B18 z podwójnymi gaźnikami, B20 oraz odmiany B20E/B20F ze wtryskiem Bosch D-Jetronic wymagają odmiennego podejścia do diagnostyki i doboru osprzętu.

W 1800E i 1800ES szczególnie istotne jest sprawdzenie kompletności instalacji wtryskowej Bosch. W samochodach z manualną skrzynią warto potwierdzić działanie nadbiegu. Wczesne egzemplarze Jensen różnią się detalami nadwozia i wnętrza od aut produkowanych później w Göteborgu, dlatego przy renowacji znaczenie ma zachowanie właściwych dla rocznika elementów.

Dostępne są części zamienne oraz specjalistyczne wsparcie dla P 1800 w Europie, co ułatwia utrzymanie zarówno coupé, jak i 1800ES.

Silniki, skrzynie i prowadzenie

P 1800 ma klasyczny układ: wzdłużnie ustawiony silnik z przodu i napęd tylnej osi. Czterocylindrowe B18 oraz B20 mają konstrukcję OHV; w kolejnych latach zwiększano pojemność, moc oraz rozwijano zasilanie. Najwcześniejsze jednostki 1,8 l rozwijały około 70–100 KM, natomiast dwulitrowe B20 osiągały około 96–130 KM.

Czterobiegowa przekładnia ręczna z nadbiegiem dobrze odpowiada charakterowi samochodu: czwarty bieg z dołączonym overdrive pozwala obniżyć obroty podczas szybszej jazdy. 1800E i 1800ES można spotkać również z trzybiegową skrzynią automatyczną.

Wyróżniające odmiany:

1. P1800 / 1800S B18 – gaźnikowe coupé z silnikiem 1,8 l i klasyczną stylistyką pierwszych lat produkcji.
2. 1800E B20 z D-Jetronic – coupé z dwulitrowym silnikiem wtryskowym, o mocy do około 130 KM i prędkości maksymalnej do 190 km/h.
3. 1800ES – shooting brake z techniką wtryskowego B20, czterema miejscami i dużą przestrzenią dostępną przez szklaną klapę. undefined

Nadwozie i wnętrze

Coupé P 1800 ma długą maskę, niską kabinę, wyraźnie zaznaczone tylne błotniki i smukłe proporcje trzybryłowego nadwozia. W stylistyce Pelle Pettersona widoczne są włoskie wpływy związane z pracami Pietro Frua. Wczesne auta rozpoznaje się po zderzakach „bullhorn”, atrapie egg-crate i specyficznych detalach nadwozia montowanych w okresie produkcji Jensen.

1800ES zmienia charakter projektu: pionowo ucięta tylna część nadwozia i ogromna szyba-klapa tworzą formę shooting brake, niepowtarzalną w rodzinie P 1800. Samochody występowały między innymi w barwach czerwonej, białej, grafitowej, złotej metalizowanej, jasnoniebieskiej i jasnej zieleni.

Wnętrze coupé zaprojektowano w układzie 2+2. Stosowano klasyczne wskaźniki Smiths, wykończenia z drewna lub aluminium oraz tapicerkę skórzaną bądź winylową, często czarną albo czerwoną. Egzemplarze Jensen mają własne rozwiązania deski rozdzielczej i detale chromowane oraz mosiężne. Wśród wyposażenia spotyka się radio Blaupunkt, nadbieg, a rzadziej klimatyzację.

P 1800 jako samochód „Świętego”

Rozpoznawalność P 1800 poza kręgiem miłośników Volvo ukształtował serial Święty. Roger Moore jako Simon Templar prowadził 1800S, a aktor był także prywatnym użytkownikiem tego modelu. Dzięki serialowi szwedzkie coupé stało się jednym z najbardziej kojarzonych samochodów telewizyjnych lat 60.

Odmiana ES jest często określana jako wczesny poprzednik sportowych kombi i crossoverów, ponieważ łączy mechanikę coupé z użytkowym tyłem nadwozia. Nie jest jednak podwyższonym samochodem terenowym, lecz niskim shooting brake z napędem na tylne koła.

Podsumowanie

Volvo P 1800 to rodzina sportowych modeli produkowanych od 1961 do 1973 roku: od gaźnikowego coupé P1800 i 1800S, przez wtryskowe 1800E, po shooting brake 1800ES. Wyróżniają ją stalowe nadwozie, silniki B18 i B20, napęd tylnej osi oraz połączenie szwedzkiej techniki z projektem Pelle Pettersona i wpływami Pietro Frua. Przy wyborze samochodu kluczowe są zgodność wersji z rocznikiem, stan osprzętu gaźnikowego lub wtryskowego oraz zachowanie charakterystycznych detali Jensen, 1800S, 1800E albo ES.