Historia Volkswagena Karmann Ghia

Projekt narodził się ze współpracy trzech firm: Volkswagen dostarczył sprawdzoną płytę podłogową i mechanikę Garbusa, Carrozzeria Ghia opracowała styl nadwozia, a Karmann w Osnabrück przejął ręczne wykonanie karoserii oraz montaż. Prototyp pokazano na Salonie Samochodowym w Paryżu w 1953 roku, a seryjne coupé Type 14 weszło do produkcji w 1955 roku.

Karmann Ghia nie był przez Volkswagena pozycjonowany jako samochód sportowy, choć jego długa maska, niska kabina i opływowe błotniki wyraźnie odróżniały go od użytkowego Garbusa. Pod elegancką karoserią pracował jednak znany układ z silnikiem za tylną osią. Kabriolet dołączył w 1957 roku. Łącznie powstało około 443 466 Karmannów Ghia, w tym około 80 000 otwartych wersji.

Znaczna część produkcji trafiła na rynek amerykański. To tłumaczy obecność samochodów z prędkościomierzami w milach, innym oświetleniem i charakterystycznymi zderzakami z dodatkowymi odbojami („overriderami”).

Rozwój modelu i odmiany

Podstawową odmianą był Type 14: dwudrzwiowe coupé 2+2, a od 1957 roku również kabriolet. Bazował na Volkswagenie Typ 1, czyli Garbusie. Wczesne auta z lat 1956–1959 określa się mianem Lowlight – mają reflektory osadzone niżej niż późniejsze wersje. W 1959 roku zmieniono m.in. położenie i formę świateł oraz detale pasa przedniego.

W 1961 roku pojawił się Type 34, znany jako „duży Karmann”. Zbudowano go na bazie Volkswagena Typ 3; otrzymał bardziej kanciastą, większą karoserię, podwójne reflektory i silniki 1,5–1,6 l. Produkowano go do 1969 roku. Type 14 i Type 34 były oferowane równolegle, nie stanowiły więc prostego następstwa.

W Brazylii powstał Karmann Ghia TC, Type 145, wprowadzony w 1970 roku. Otrzymał silnik 1600 o mocy 65 KM i był najszybszym Karmannem Ghia. Produkcję niemieckiego Karmanna Ghia zakończono w 1974 roku; jego miejsce w gamie zajęły Volkswagen Scirocco oraz VW-Porsche 914.

Cechy szczególne Karmanna Ghia

Najważniejszą cechą Karmanna Ghia jest kontrast między formą a techniką. Nadwozie miało włoski rysunek i było w dużej mierze wykonywane ręcznie, natomiast podwozie, zawieszenie oraz napęd pochodziły z masowo produkowanego Garbusa. Dzięki temu silnik bokser i większość elementów mechanicznych są konstrukcyjnie proste, lecz naprawy blacharskie wymagają doświadczenia: wiele paneli, w tym błotniki, było spawanych zamiast przykręcanych.

Type 14 wyróżnia się obłą, płynną linią i układem 2+2, przy czym tylne miejsca są niewielkie. Type 34 ma odmienny charakter: jest większy, bardziej luksusowy i łatwy do rozpoznania po czterech reflektorach. Od 1967 roku wprowadzono przednie hamulce tarczowe, istotne dla bezpieczeństwa późniejszych aut.

Wśród Karmannów Ghia zdecydowanie dominuje Type 14: stanowi 90,6% podaży i skupia 80,0% zainteresowania. Type 34 odpowiada za 8,0% podaży oraz 15,7% zainteresowania, a brazylijski Type 145 za 1,2% podaży i 4,1% zainteresowania.

Dane techniczne Volkswagena Karmann Ghia

Wersje szczególnie poszukiwane

Lowlight (1956–1959) to przydomek wczesnych Type 14 z nisko umieszczonymi reflektorami i drobnymi tylnymi lampami. To właśnie detal przedniego pasa, a nie osobna nazwa handlowa, definiuje tę odmianę.

Kabriolet Type 14 jest wyraźnie rzadszy od coupé: z około 443 466 wszystkich Karmannów Ghia około 80 000 stanowiły samochody otwarte. Ma lekki składany dach z tapicerowaną podsufitką, często zestawiony kolorystycznie z lakierem.

Type 34 jest największym i najbardziej luksusowym Karmannem Ghia z produkcji niemieckiej. W czasach sprzedaży był najdroższym i najszybszym osobowym Volkswagenem. Type 145 TC z Brazylii, napędzany silnikiem 1600 o mocy 65 KM, pozostaje natomiast najmocniejszą odmianą całej rodziny.

Słabe punkty i kontrola przed zakupem

Najważniejsza jest korozja nadwozia. Ręcznie wykonywana, złożona karoseria Karmanna Ghia ma liczne miejsca łączenia blach, a jej panele bywają spawane. Szczególnie uważnie trzeba ocenić stan błotników, masek, progów, podłogi i jakości dawnych napraw. Wymiana szyby, lamp, zderzaków czy elementów poszycia może być kosztowna; części do Type 34 są trudniejsze do zdobycia niż do Type 14.

Warto sprawdzić, czy auto ma instalację 6 V czy 12 V. W samochodach do 1967 roku przeważało 6 V, później stosowano 12 V. Należy też zweryfikować działanie świateł, rozrusznika, ładowania i ogrzewania.

Mechanika bazująca na Garbusie jest prosta, lecz wymaga kontroli typowej dla tylnego silnika chłodzonego powietrzem: szczelności, stanu układu chłodzenia powietrzem, regulacji silnika oraz pracy skrzyni. Przy aucie po renowacji istotna jest zgodność detali z rocznikiem – świateł, zderzaków, zegarów, tapicerki i instalacji. Cenione są egzemplarze z udokumentowaną historią oraz zgodnymi numerami silnika i nadwozia.

Silnik, prowadzenie i osiągi

Karmann Ghia prowadzi się jak niski Volkswagen z silnikiem za tylną osią, a nie jak wysokowydajne coupé. Pierwsze Type 14 z silnikiem 1200 rozwijały około 30–34 KM i osiągały około 116–120 km/h. Późniejsze jednostki 1300, 1500 i 1600 cm³ podniosły moc do 50–54 KM oraz prędkość maksymalną do około 140 km/h.

Przedni stabilizator poprzeczny ogranicza przechyły nadwozia. Niska pozycja za kierownicą i mniejsza wysokość karoserii niż w Garbusie budują bardziej turystyczny charakter, lecz rozkład masy z silnikiem z tyłu wymaga spokojnego operowania gazem w zakręcie. Czterobiegowa przekładnia manualna jest najczęstszym rozwiązaniem.

1. Type 14 1200 – najwcześniejsza konfiguracja, 30–34 KM i powietrznie chłodzony bokser 1,2 l.
2. Type 14 1600 – późniejsza wersja o mocy do 50–54 KM, z prędkością maksymalną około 140 km/h.
3. Type 34 1500/1600 – większy „duży Karmann”, 34–54 KM i technika Volkswagena Typ 3.
4. Type 145 TC – brazylijska odmiana z silnikiem 1600 i 65 KM, najszybsza w rodzinie. undefined

Nadwozie, wnętrze i wyposażenie

Sylwetkę Karmanna Ghia narysowała Carrozzeria Ghia. Type 14 ma charakterystyczne, zaokrąglone powierzchnie, mocno wyprofilowane przednie błotniki i długą, opadającą tylną część nadwozia. Wczesny Lowlight rozpoznaje się po niskich reflektorach, zaś późniejsze samochody mają zmieniony pas przedni i większe lampy. Type 34 zerwał z tą miękką linią: jest bardziej geometryczny, szerszy wizualnie i wyposażony w podwójne reflektory.

W kabinie dominują dwa okrągłe zegary i prosta deska rozdzielcza. Stosowano tapicerki ze skaju oraz tkanin, także we wzorach właściwych dla epoki; spotyka się dwubarwne zestawienia wnętrza. Oryginalna patyna, właściwe przeszycia oraz zgodne z rocznikiem elementy mają znaczenie przy ocenie auta.

Do wyposażenia z epoki należały radia Blaupunkt lub Emden, chromowane dodatki, ogrzewanie Eberspächer, ogrzewana tylna szyba, bagażniki dachowe albo tylne oraz kierownice Nardi, Fuchs lub Recaro. W części samochodów montowano zagłówki Recaro.

Pochodzenie i zgodność z rocznikiem

Karmann Ghia występował w specyfikacjach na różne rynki. Samochody przeznaczone do USA można rozpoznać m.in. po wskaźnikach w milach, odmiennych lampach sygnałowych oraz zderzakach z dodatkową ochroną. Nie jest to detal wyłącznie wizualny: przy restauracji wpływa na dobór właściwych części.

Przy oględzinach warto zwrócić uwagę na kompletność wyposażenia: instrukcję, koło zapasowe, podnośnik, radio oraz bagażniki. Dobrze zachowane auto powinno mieć spójne elementy charakterystyczne dla rocznika, zwłaszcza oświetlenie, listwy, chromy, deskę rozdzielczą i tapicerkę.

Volkswagen Karmann Ghia – podsumowanie

Volkswagen Karmann Ghia to ręcznie wykonywane coupé lub kabriolet 2+2, łączące włoską stylizację Ghii z podzespołami Garbusa oraz pracą karoseryjną Karmanna z Osnabrück. Najliczniejszy Type 14 oferuje prostą technikę chłodzonego powietrzem boksera; Type 34 jest większym, czteroreflektorowym „dużym Karmannem”, a brazylijski Type 145 TC ma 65 KM. Przy wyborze egzemplarza priorytetem pozostają stan blacharki, kompletność trudno dostępnych elementów nadwozia, sprawność instalacji elektrycznej i zgodność detali z rocznikiem.