Historia Triumpha Spitfire

Spitfire zadebiutował na London Motor Show w 1962 roku jako przystępny cenowo, otwarty samochód sportowy Standard-Triumph. Za nadwozie odpowiadał włoski stylista Giovanni Michelotti, który opracował jego formę już w 1957 roku. Konstrukcyjnie roadster korzystał z podwozia oraz zespołów jezdnych Triumpha Heralda, lecz otwarte nadwozie otrzymało elementy usztywniające.

Nazwa nawiązywała do myśliwca Supermarine Spitfire, a sylwetka odpowiadała brytyjskiej recepcie na mały roadster lat 60.: dwa miejsca, silnik z przodu, napęd tylnej osi i składany dach. Samochód budowano w zakładach Standard-Triumph w Canley przez 18 lat. Łączna produkcja wyniosła około 315 000 egzemplarzy.

Generacje: Spitfire 4, Mk II, Mk III, Mk IV i 1500

Pierwszy Spitfire 4, czyli Mk I (1962–1964), miał rzędowy silnik czterocylindrowy 1.147 cm³ o mocy 60 KM. Napęd przekazywała czterobiegowa skrzynia manualna, a overdrive był dostępny jako wyposażenie dodatkowe. Auto osiągało 146 km/h i potrzebowało około 19 s do 100 km/h.

Mk II produkowany w latach 1964–1967 rozwijał 67 KM i osiągał 153 km/h. Kolejny Mk III (1967–1970) otrzymał silnik 1.296 cm³, 75 KM, zmieniony układ wydechowy oraz poprawione wnętrze z drewnianą okleiną deski i 15-calową kierownicą o sportowym wyglądzie. Przyspieszenie 0–100 km/h wynosiło około 12,5 s, a prędkość maksymalna 160 km/h.

W latach 1970–1974 oferowano Mk IV / Spitfire 1300. Michelotti gruntownie przeprojektował tylną część nadwozia, a zestaw wskaźników przeniesiono przed kierowcę. Ostatnią odmianą był Spitfire 1500 (1974–1980), z silnikiem 1.493 cm³ i mocą 72 KM. Rozwijał około 161 km/h oraz przyspieszał do 100 km/h w około 13 s. Bezpośredniego następcy Spitfire nie otrzymał.

Cechy charakterystyczne Triumpha Spitfire

Najbardziej rozpoznawalnym rozwiązaniem jest ogromna maska otwierana do przodu razem z błotnikami. Po jej uniesieniu dostęp do silnika, osprzętu i przedniego zawieszenia jest wyjątkowo dobry. Spitfire pozostał klasycznym roadsterem: ma dwa miejsca, miękki dach oraz – zależnie od specyfikacji – demontowalny hardtop.

Wśród częstych dodatków znajdują się koła druciane, felgi aluminiowe w stylu Minilite, overdrive, drewniana kierownica, pokrowiec tonneau oraz chromowane lusterka montowane na masce. Przednie hamulce tarczowe współpracują z bębnami na tylnej osi. To zestawienie prostej mechaniki, niskiej masy i napędu na tył odróżnia Spitfire od zwykłego małego kabrioletu z epoki.

Dane techniczne Triumph Spitfire

Wyposażenie i wyróżniające wersje

Za najbardziej wyraziste odmiany rozwojowe uchodzą Mk III, Mk IV oraz Spitfire 1500. Mk III łączy silnik 1.296 cm³ o mocy 75 KM z przeprojektowanym wydechem, który ograniczał hałas w kabinie. Mk IV wyróżnia się całkowicie nową linią tylnej części karoserii i zestawem zegarów ustawionym przed kierowcą. Spitfire 1500 otrzymał największą jednostkę napędową w historii modelu oraz dalsze zmiany zawieszenia.

Warto rozróżniać fabryczne wyposażenie dodatkowe od późniejszych modyfikacji. Hardtop, koła druciane i overdrive były oferowane fabrycznie, natomiast sportowy wydech, obniżone zawieszenie czy felgi Minilite często są dodatkami montowanymi później.

Słabe punkty i kontrola przed zakupem

Najważniejszym punktem kontroli jest tylne zawieszenie. We wczesnych Spitfire zastosowano oś wahliwą, która przy dużych przeciążeniach bocznych potrafiła się nadmiernie rozprężać. Skutkiem bywa gwałtowna nadsterowność i trudna do opanowania reakcja tyłu auta. W późniejszych wersjach zawieszenie zmodyfikowano, co poprawiło przewidywalność prowadzenia.

Silnik 1.5 w Spitfire 1500 zapewnia lepsze osiągi, ale według opisów uchodzi za mniej gładko pracujący od wcześniejszych jednostek i podatny na awarie. Podczas oględzin trzeba więc szczególnie rzetelnie ocenić kulturę pracy jednostki, jej stan oraz historię napraw.

Duża maska unoszona wraz z błotnikami ułatwia obsługę, ale jej mechanizm, spasowanie i stan mocowań warto sprawdzić dokładnie. W samochodzie z miękkim dachem należy również ocenić stan poszycia, ramy dachu i ewentualnego hardtopu.

Silniki, skrzynia i prowadzenie

Spitfire prowadzi się jak lekki roadster z silnikiem przed kierowcą i napędem tylnej osi. Czterobiegowa skrzynia manualna jest podstawą charakteru auta, a overdrive pozwala obniżyć obroty podczas szybszej jazdy. Niska masa konstrukcji sprawia, że nawet wersje o mocy 60–75 KM oferują bezpośrednie reakcje.

Mk I rozwija 60 KM i rozpędza się do 146 km/h. Mk II podniósł moc do 67 KM oraz prędkość maksymalną do 153 km/h. Mk III z 75 KM jest najmocniejszą z podanych odmian 1.3 i osiąga 160 km/h. Spitfire 1500 ma 72 KM, około 161 km/h prędkości maksymalnej oraz 0–100 km/h w około 13 s.

W zakrętach trzeba pamiętać o charakterystyce tylnego zawieszenia, szczególnie w najwcześniejszych egzemplarzach. Późniejsze modyfikacje tylnej osi zwiększyły przewidywalność zachowania auta na granicy przyczepności.

Nadwozie i wnętrze

Projekt Michelottiego opiera się na proporcjach typowych dla małego brytyjskiego roadstera: długa, nisko poprowadzona maska, kabina odsunięta ku tylnej osi i krótki tył. Charakterystyczna maska otwiera się do przodu razem z przednimi błotnikami, tworząc jedną dużą część poszycia. W Mk IV zmieniono przede wszystkim tylną partię nadwozia, nadając jej bardziej współczesną formę.

Kabina jest dwumiejscowa i oszczędna w formie. W zależności od generacji spotyka się deskę z drewnianą okleiną, drewnianą kierownicę, tapicerkę ze skóry, skaju albo tkaniny oraz podstawowy zestaw wskaźników: prędkościomierz, obrotomierz, wskaźnik temperatury i paliwa. W Mk IV zegary przeniesiono z centralnej części deski bezpośrednio przed kierowcę.

Do barw kojarzonych ze Spitfire należą British Racing Green, Old English White oraz odcienie czerwieni i błękitu. Chromowane zderzaki, koła druciane oraz lusterka na masce silnie wpływają na wygląd samochodu.

Spitfire a Triumph Herald

Techniczne pokrewieństwo z Triumph Herald było dla Spitfire punktem wyjścia, a nie ograniczeniem. Roadster otrzymał otwarte, usztywnione nadwozie oraz własny styl Michelottiego. Wspólne zespoły mechaniczne oznaczały zarazem konstrukcję nieskomplikowaną w obsłudze. Spitfire rywalizował w klasie małych brytyjskich samochodów sportowych z Austin-Healey Sprite i MG Midget.

Podsumowanie

Triumph Spitfire jest brytyjskim roadsterem z lat 1962–1980, zaprojektowanym przez Giovanniego Michelottiego i produkowanym w pięciu głównych generacjach. Łączy silniki R4 od 1.147 do 1.493 cm³, tylny napęd, czterobiegową skrzynię manualną oraz praktyczną w serwisie maskę otwieraną wraz z błotnikami. Przy wyborze konkretnego auta kluczowe są stan tylnego zawieszenia, kondycja silnika 1500 oraz kompletność wyposażenia, zwłaszcza dachu, hardtopu i overdrive.