Historia Citroëna DS

Citroën DS zadebiutował na Salonie Samochodowym w Paryżu w 1955 roku jako następca Traction Avant. Za projekt techniczny odpowiadał André Lefèbvre, a sylwetkę narysował Flaminio Bertoni. Nazwa DS jest francuską grą słów: wymawiana po francusku brzmi jak déesse, czyli „bogini”.

Samochód od początku odróżniał się od typowych limuzyn epoki. Miał opływowe, asymetrycznie ukształtowane nadwozie, dach z włókna szklanego, aluminiową maskę oraz przedni napęd. Najważniejszym elementem konstrukcji pozostawało jednak hydropneumatyczne zawieszenie z automatycznym poziomowaniem i regulacją prześwitu. Układ hydrauliczny obsługiwał również hamulce, a zależnie od wersji także sprzęgło, zmianę biegów i wspomaganie kierownicy.

DS należał do pierwszych masowo produkowanych samochodów z przednimi hamulcami tarczowymi. Już w dniu premiery zebrano około 12 000 zamówień. Produkcję zakończono w 1975 roku; rolę dużego Citroëna przejął wtedy model CX.

Rozwój modeli Citroën DS

Jedna generacja Citroëna DS rozwijała się przez trzy serie produkcyjne. Początkową odmianą był DS 19 z benzynowym silnikiem 1,9 l. Później gamę rozszerzono o DS 21 o pojemności 2,1 l, a od 1973 roku o DS 23 z jednostką 2347 cm³.

W 1956 roku pojawił się prostszy i tańszy model ID 19, który zachował hydropneumatyczne zawieszenie, lecz nie otrzymał pełnego zakresu hydraulicznego sterowania znanego z DS. W 1964 roku zadebiutowała luksusowa odmiana Pallas, a w 1969 roku DS 21 z elektronicznym wtryskiem paliwa. W 1971 roku wprowadzono pięciobiegową skrzynię manualną.

Istotną zmianą wizualną był lifting z 1967 roku: DS otrzymał podwójne reflektory osłonięte wspólnymi szybami. W wybranych wersjach, zwłaszcza DS Pallas oraz DS 21 i DS 23, wewnętrzne reflektory skręcały wraz z kierownicą.

Najważniejsze cechy Citroëna DS

• Zawieszenie hydropneumatyczne – niezależne dla wszystkich kół, samopoziomujące i pozwalające zmieniać prześwit.
• Centralny układ hydrauliczny – zasilał zawieszenie i hamulce, a w określonych odmianach również układ kierowniczy oraz półautomatyczną przekładnię BVH (boîte de vitesses hydraulique).
• Przednie hamulce tarczowe – rzadkie rozwiązanie w europejskim aucie seryjnym połowy lat 50.; z tyłu stosowano hamulce bębnowe.
• Konstrukcja nadwozia – aluminiowa maska i lekki dach z włókna szklanego pomagały obniżyć środek ciężkości.
• Różne funkcje użytkowe – oprócz czterodrzwiowej berline oferowano kombi Break, Familiale, Commerciale, Safari i Ambulance oraz kabriolet.
• Rajdowe sukcesy – DS zwyciężył w Rajdzie Monte Carlo w 1959 i 1966 roku, a także w Rajdzie 1000 Jezior w 1962 roku.

Dane techniczne Citroëna DS

Wersje szczególne: Pallas i Cabriolet d’Usine

DS Pallas, oferowany od 1964 roku, był najbardziej luksusową wersją seryjnej limuzyny. Rozpoznaje się go po bogatszych chromowanych detalach, lepszym wygłuszeniu, grubszym dywanom oraz bardziej wystawnym tapicerkom ze skóry, weluru lub tkaniny. Pallas otrzymał także wygodniejsze fotele i staranniej wykończone boczki drzwi.

Szczególne miejsce zajmuje Cabriolet d’Usine. Kabriolety DS wykonywał zakład Henri Chaprona, a egzemplarze określane jako usine były fabrycznie oferowaną wersją otwartą. Produkowano je w latach 1960–1971; miały cztery miejsca i miękki dach. Chapron tworzył również ręcznie wykończone odmiany nadwoziowe DS.

Eksploatacja i punkty wymagające uwagi

W DS stan hydrauliki ma podstawowe znaczenie dla pracy zawieszenia, hamulców, wspomagania kierownicy i – w wersjach BVH – sterowania przekładnią. W samochodach po modernizacji około 1967 roku układ korzysta z zielonego płynu LHM. Wcześniejsze DS stosowały inne, czerwone lub białe płyny na bazie mineralnej; właściwy płyn należy dobierać do konkretnego układu.

Przed zakupem warto sprawdzić, czy auto utrzymuje wysokość nadwozia, prawidłowo reaguje na zmianę prześwitu i czy hamulce działają bez opóźnienia. Konieczna jest również ocena działania układu kierowniczego oraz hydraulicznej zmiany biegów, jeżeli samochód ma skrzynię BVH. W przypadku DS z podwójnymi reflektorami z 1967 roku należy zweryfikować mechanizm świateł skrętnych.

Warto ustalić specyfikację konkretnego egzemplarza: rodzaj skrzyni biegów, wersję silnikową, zastosowany płyn hydrauliczny, wyposażenie Pallas oraz oryginalność elementów takich jak dach z włókna szklanego, aluminiowa maska czy wnętrze.

Silniki, skrzynie biegów i prowadzenie

DS 19 osiągał 75 KM i około 140 km/h. DS 21 rozwijał 109 KM, a DS 21 z elektronicznym wtryskiem osiągał do 188 km/h. Wersje DS 21 i DS 23 osiągały, zależnie od odmiany i wyposażenia, około 165–190 km/h.

Hydropneumatyka zapewnia charakterystyczną, miękką pracę zawieszenia oraz utrzymuje stałą wysokość nadwozia przy obciążeniu. Regulowany prześwit pozwalał dopasować położenie auta do warunków nawierzchni. Szeroki rozstaw kół z przodu, przedni napęd i niezależne zawieszenie wszystkich kół wpływały na stabilność, a wspomaganie kierownicy ograniczało wysiłek potrzebny do manewrowania.

Najciekawsze odmiany napędowe:

1. DS 19 – 1,9 l, 75 KM, około 140 km/h; podstawowy wariant otwierający historię modelu.
2. DS 21 – 2,1 l, 109 KM i około 175 km/h.
3. DS 21 Injection Electronique – elektroniczny wtrysk paliwa i prędkość maksymalna do 188 km/h.
4. DS 23 IE – 2347 cm³ oraz do 126 KM; najmocniejsza jednostka w gamie DS. undefined

Nadwozie i wnętrze Citroëna DS

Sylwetka DS jest dziełem Flaminio Bertoniego: długa maska, opadająca linia dachu, wąski tył oraz częściowo osłonięte tylne koła tworzą formę odmienną od klasycznych trzybryłowych limuzyn lat 50. Dach wykonany z włókna szklanego ograniczał masę w górnej partii nadwozia, a aluminiowa maska była kolejnym elementem lekkiej konstrukcji.

Po 1967 roku przód rozpoznaje się po czterech reflektorach za osłonami z tworzywa. W wersjach z oświetleniem kierunkowym wewnętrzne lampy podążały za ruchem kierownicy.

W kabinie wyróżnia się jednoramienna kierownica oraz futurystycznie uformowana deska rozdzielcza. DS oferował szerokie, miękkie siedzenia i pięć miejsc, natomiast kombi Familiale, Break i Ambulance mogły mieścić siedem lub osiem osób. Wśród wyposażenia spotykano radio fabryczne, ogrzewaną tylną szybę, rolety przeciwsłoneczne, zagłówki, szyberdach fabryczny lub Webasto, a w niektórych wersjach klimatyzację. Paleta lakierów obejmowała między innymi Gris Palladium, Bleu d’Orient i Noir AC 200.

DS jako limuzyna, kombi i samochód rajdowy

Citroën DS był dostępny jako berline, ale jego podwozie wykorzystywano także w odmianach Break, Familiale, Commerciale, Safari i Ambulance. Kombi miały pięć drzwi, dzieloną klapę tylną oraz – w zależności od układu wnętrza – do ośmiu miejsc. DS występował z kierownicą po lewej albo prawej stronie, a wersje eksportowe mogły różnić się oświetleniem, szybami i zespołem wskaźników w milach lub kilometrach.

Samochód pojawiał się również w filmach europejskich, między innymi w produkcjach z Louisem de Funèsem i Jeanem-Paulem Belmondo. DS służył też jako limuzyna prezydencka generała Charles’a de Gaulle’a.

Citroën DS – podsumowanie

Citroën DS to francuska limuzyna produkowana od 1955 do 1975 roku, skonstruowana jako następca Traction Avant. Łączy przedni napęd, czterocylindrowe silniki 1,9–2,3 l, przednie hamulce tarczowe oraz hydropneumatyczne zawieszenie z regulacją wysokości. Przy wyborze egzemplarza kluczowe są sprawność hydrauliki, zgodność stosowanego płynu z danym układem oraz stan mechanizmów zawieszenia, hamulców i skrzyni biegów. Dla osób szukających bogatszego wykończenia istotne są odmiany Pallas, a dla poszukujących otwartego nadwozia – Cabriolet d’Usine wykonany przez Henri Chaprona.