Audi quattro – klasyk na sprzedaż

Historia Audi quattro

Audi quattro zadebiutowało podczas salonu w Genewie w 1980 roku. Impuls do jego powstania pojawił się trzy lata wcześniej, gdy Jörg Bensinger podczas zimowych testów w Skandynawii zauważył przewagę pojazdu z napędem wszystkich kół nad zwykłymi samochodami osobowymi. Prototyp zbudowano na bazie Audi 80 Coupé, a jego koncepcję zaakceptował Ferdinand Piëch.

Seryjny quattro otrzymał 2,1-litrowy, turbodoładowany silnik R5 o mocy 200 KM oraz stały napęd 4x4 z blokadami mechanizmu różnicowego centralnego i tylnego. Szerokie błotniki, inne zderzaki i duży spojler tylnej klapy wyraźnie odróżniały je od Audi Coupé.

Na początku lat 80. Audi przeniosło tę technikę do rajdów WRC. Już w 1981 roku Hannu Mikkola i Michèle Mouton wygrali Rajd Monte Carlo. Mouton zwyciężyła następnie w Rajdzie San Remo 1981 jako pierwsza kobieta w rundzie mistrzostw świata. Audi zdobyło tytuł mistrza świata producentów w 1982 roku, a w 1983 roku tytuł kierowców; Stig Blomqvist został mistrzem świata w 1984 roku.

Rozwój modelu i następca

Podstawowa wersja Audi quattro była rozwijana przez całą dekadę. W 1982 roku zmieniono szczegóły mechanizmu różnicowego, reflektory oraz elementy kabiny. Modernizacja z 1985 roku przyniosła stylistykę bliższą Audi Coupé, w tym zmienione oświetlenie i wystrój wnętrza.

Od 1987 roku stosowano silnik 2,2 litra o mocy 200 KM oraz nowy centralny mechanizm różnicowy. W 1989 roku pojawiło się quattro 20V: pięciocylindrowa jednostka z 20-zaworową głowicą rozwijała 220 KM. W latach 1984–1988 oferowano również 162-konną odmianę z katalizatorem.

Produkcję zakończono w 1991 roku po zbudowaniu około 11 500 samochodów, z czego podawana liczba seryjnych egzemplarzy wynosi około 11 452. Rolę następcy przejęło Audi Coupé S2, natomiast sam układ quattro stał się podstawą dalszych konstrukcji marki.

Cechy szczególne Audi quattro

• Układ napędowy: silnik umieszczony wzdłużnie z przodu i stały napęd obu osi; blokady centralnego oraz tylnego dyferencjału pozwalały zwiększyć trakcję na nawierzchni o niskiej przyczepności.
• Pięciocylindrowe turbo: charakterystyczny, nierównomierny rytm pracy R5 jest jedną z najłatwiej rozpoznawalnych cech Ur-quattro.
• Nadwozie coupé: poszerzenia błotników, niska sylwetka, podwójna końcówka wydechu i oznaczenia quattro budują rozpoznawalny wygląd modelu.
• Ręczny montaż: produkcja wynosiła około trzech samochodów dziennie.
• Zabezpieczenie karoserii: nadwozie było w pełni ocynkowane.
• Ewolucja hamulców: od 1987 roku stosowano dwutłoczkowe zaciski Girling 60, podczas gdy wcześniej używano jednotłoczkowych Girling 54.

Dane techniczne Audi quattro

Sport quattro i odmiany rajdowe

Najważniejszą odmianą specjalną był Audi Sport quattro, wprowadzony od 1984 roku jako baza homologacyjna dla sportu motorowego. Miał krótszy rozstaw osi i silnik o mocy 306 KM. Na jego fundamencie powstał rajdowy S1, rozwijający 530 KM.

Egzemplarze rajdowe Grupy B otrzymywały panele nadwozia z materiałów włóknistych, klatki bezpieczeństwa, wyposażenie zgodne z FIA oraz zmodyfikowane zbiorniki i elementy bezpieczeństwa. Budowano je w liczbach rzędu kilkudziesięciu sztuk; dla specyfikacji Group B podawane są 62 egzemplarze.

Osobną część historii tworzą konwersje firm Treser i Artz, w tym kabriolety i kombi, repliki Sport quattro firmy Gehrt oraz samochód przygotowany przez zespół ROC do Rajdu Dakar.

Kontrola stanu technicznego przed zakupem

W Audi quattro warto szczególnie dokładnie sprawdzić działanie układu przeniesienia napędu: centralnego i tylnego mechanizmu różnicowego oraz ich blokad. W późniejszych egzemplarzach należy zweryfikować pracę dwustopniowego sterowania blokadą.

Istotne są też zgodność silnika z oznaczeniem wersji — przykładowo WR to 2,1-litrowe, 10-zaworowe turbo o mocy 200 KM — oraz stan osprzętu turbodoładowanego silnika R5. W autach po 1987 roku kontroli wymagają również dwutłoczkowe zaciski Girling 60, a w samochodach wyposażonych w ABS jego poprawne działanie.

Pełna dokumentacja serwisowa, rachunki, książka obsługi, dokument odbioru PDI oraz oryginalne oznaczenia produkcyjne w bagażniku pomagają potwierdzić historię konkretnego egzemplarza.

Silnik, napęd i prowadzenie

Wczesne Audi quattro z motorem WR łączy 2 119 cm³, pięć cylindrów, 10 zaworów i turbosprężarkę z mocą 200 KM. Późniejsze quattro 20V ma 2,2-litrowy silnik pięciocylindrowy o mocy 220 KM. Wszystkie drogowe quattro oferowano z przekładnią manualną.

O charakterze auta decyduje nie tylko turbodoładowanie, lecz przede wszystkim mechaniczny, stały napęd 4x4. Blokada centralnego dyferencjału ogranicza różnicę prędkości między osiami, a blokada tylna pomaga wykorzystać moment obrotowy na śliskiej nawierzchni. To rozwiązanie było bezpośrednio związane z rajdowym programem Audi.

1. quattro WR — 2,1 l, 10V Turbo, 200 KM; podstawowa odmiana z pierwszych lat produkcji.
2. quattro 20V — 2,2 l, 20 zaworów, 220 KM; rozwinięcie drogowego Ur-quattro od 1989 roku.
3. Sport quattro — 306 KM i krótszy rozstaw osi; model homologacyjny dla rywalizacji rajdowej.
4. S1 — rajdowa pochodna Sport quattro o mocy 530 KM. undefined

Nadwozie, wnętrze i wyposażenie

Audi quattro wykorzystuje sylwetkę Audi Coupé, lecz ma znacznie szersze błotniki, przeprojektowane zderzaki i duży spojler na tylnej klapie. Charakterystycznymi detalami są podwójna końcówka wydechu, grafiki quattro oraz skręcane, 6-calowe felgi Ronal z właściwymi kapslami i emblematami.

Wczesne samochody rozpoznaje się po analogowych wskaźnikach i specyficznej desce rozdzielczej. Po modernizacjach pojawiły się zmienione reflektory, ciemne tylne lampy, nowa deska, cyfrowy wyświetlacz z funkcją głosową oraz inne tapicerki. Kabina mogła mieć sportowe fotele Recaro, materiał Quattro-fabric albo skórzaną tapicerkę.

Wśród wyposażenia spotyka się radio Blaupunkt Toronto SQR32, szyberdach, klimatyzację, a w późniejszych autach także ABS. Do rozpoznawalnych lakierów należą Mars Red LA3A i Montego Black Metallic LY9V; rajdowe samochody Audi Sport nosiły zestawienie czerwieni, szarości i czerni.

Znaczenie nazwy quattro

Nazwa quattro jest zapisywana przez Audi małą literą i odnosi się do napędu na cztery koła. Po debiucie coupé określenie zaczęto stosować również dla innych modeli marki wyposażonych w rozwijany system 4x4. W 1983 roku utworzono quattro GmbH, która rozwijała sportowe konstrukcje Audi z napędem obu osi.

Audi quattro – podsumowanie

Audi quattro to turbodoładowane coupé z pięciocylindrowym silnikiem, ręczną skrzynią i stałym napędem 4x4. Produkowane w latach 1980–1991 Ur-quattro łączy drogową konstrukcję opartą na Audi Coupé z rozwiązaniami rozwijanymi równolegle w rajdach WRC. Przy wyborze konkretnego auta kluczowe są zgodność wersji i osprzętu, sprawność blokad mechanizmów różnicowych, stan hamulców oraz udokumentowana historia obsługi.