Historia Volkswagena Transportera

Pomysł na użytkowego Volkswagena narodził się w 1947 roku, gdy holenderski importer Ben Pon senior zobaczył w zakładach VW prosty wózek transportowy zbudowany na podzespołach rozwojowych Garbusa. Z jego szkiców powstał lekki samochód dostawczy z samonośnym nadwoziem, tylnym silnikiem i tylnym napędem. Prototyp zbudowano w 1948 roku, a produkcja seryjna ruszyła w marcu 1950 roku w Wolfsburgu.

Pierwszy Transporter był technicznie blisko spokrewniony z Garbusem: miał chłodzony powietrzem, czterocylindrowy silnik bokser umieszczony za tylną osią. Początkowo osiągał on 25 KM, a samochód zabierał ładunek o masie 760 kg; później ładowność wzrosła do jednej tony. Zapotrzebowanie było tak duże, że w 1956 roku produkcję przeniesiono do nowej fabryki w Hanowerze.

Nazwa Bulli funkcjonowała wewnątrz zakładów Volkswagena. Łączy się ją z określeniem „Bus und Lieferwagen” albo z masywną, zaokrągloną przednią częścią nadwozia. W Polsce równie często spotyka się określenia VW Bus, ogórek oraz Kombi, choć każda z tych nazw może oznaczać konkretną odmianę nadwoziową lub generację.

Generacje: T1, T2, T3 i późniejsze Transportery

• T1 (1950–1967) – pierwszy Typ 2, rozpoznawalny po dzielonej szybie przedniej i dużym znaku VW na przodzie. Produkowano go jako furgon, mikrobus, pick-up z pojedynczą albo podwójną kabiną, ambulans, samochód handlowy oraz bazę dla kamperów. W Niemczech zakończył produkcję w 1967 roku.
• T2 (1967–1979 w Europie) – następca z jednoczęściową, wygiętą szybą przednią, większymi oknami i przesuwnymi drzwiami bocznymi w standardzie. Otrzymał dwuobwodowy układ hamulcowy, a od 1970 roku także hamulce tarczowe. Późny T2b miał większe tylne lampy, wyżej poprowadzone wloty powietrza oraz silniki Type 4 do 2,0 l i 70 KM. Produkcję odmian brazylijskich kontynuowano znacznie dłużej, do 2013 roku.
• T3 (1979–1992 w Europie) – całkowicie nowe, bardziej przestronne i wyraźnie kanciaste nadwozie, nadal z silnikiem z tyłu. Początkowo stosowano boksery chłodzone powietrzem, a od 1982 roku również chłodzone cieczą wasserboxery oraz diesle. Od 1984 roku oferowano Syncro z napędem wszystkich kół opracowanym z udziałem Steyr-Puch.
• T4 (1990–2003) – przełom konstrukcyjny: silnik oraz napęd przeniesiono na przód. W gamie znalazły się między innymi pięciocylindrowe diesle 2,5 l.
• T5 (od 2003) i T6 (od 2015) – dalszy rozwój użytkowej, osobowej i campingowej części rodziny, z odmianami Transporter, Caravelle, Multivan oraz California.
• Siódma generacja korzysta z platformy współdzielonej z Fordem.

Cechy charakterystyczne VW Transportera

Najstarsze Transportery wyróżnia układ mechaniczny: silnik za tylną osią, napęd tylnych kół i samonośne nadwozie. W T1 i T2 stosowano chłodzone powietrzem boksery o pojemności od 1100 do 1500 cm³, a w późniejszych T2 także jednostki Type 4 do 2,0 l. T3 zachował tylnosilnikową koncepcję, lecz rozszerzył ją o diesle i chłodzone cieczą silniki benzynowe.

Równie istotna jest liczba odmian. Ten sam Transporter mógł być prostym Kastenwagenem, dziewięcioosobowym mikrobusem, skrzyniowym Doka, ambulansem, autem dla służb albo kamperem. Zabudowy Westfalia oferowały łóżka, szafki, stolik, kuchenkę gazową, zlew i lodówkę; spotyka się dach podnoszony pop-top, dach stały oraz wysokie dachy.

Dla T1 szczególnie charakterystyczne są dwie szyby przednie, przetłoczenia schodzące się w literę V i poziomy podział dwubarwnego lakieru. T2 odcina się od poprzednika pełną szybą przednią, a T3 – pionowymi płaszczyznami blach i większą kubaturą wnętrza.

Dane techniczne Volkswagena Transportera

Wersje specjalne i poszukiwane odmiany

T1 Samba to najbardziej rozbudowana wersja osobowa pierwszej generacji. Warianty 21- i 23-okienne miały panoramiczne przeszklenie, materiałowy dach rolowany, chromowane listwy i bogatsze wykończenie kabiny. Oryginalna konfiguracja, kompletne detale oraz udokumentowane pochodzenie są tu szczególnie istotne.

Westfalia to nie pojedynczy model, lecz rozpoznawalna zabudowa campingowa dla T1, T2 i T3. W T2 występowały między innymi układy Helsinki, Berlin, Malaga i Clipper. W T3 spotyka się kampery Joker, Club Joker, California oraz Atlantic.

Wśród późnych T3 wyróżniają się Edition One, Last Limited Edition, Silverfish, Bluestar, Multivan Limited i Bluestar Hannover Edition. Multivan Limited Last Edition zamknął europejską historię T3 serią 2500 egzemplarzy. Nietypową odmianą pozostaje też Oettinger Carat 3.7 WBX6 z sześciocylindrowym bokserem Oettingera.

Słabe punkty i kontrola przed zakupem

W przypadku klasycznego Transportera najważniejsza jest ocena nadwozia. Przy zakupie trzeba dokładnie sprawdzić, czy karoseria nie była naprawiana blacharsko na dużą skalę, oraz zweryfikować jakość wcześniejszych prac. Oryginalne elementy, kompletna dokumentacja renowacji i zgodność ze specyfikacją fabryczną mają znaczenie przy ocenie samochodu.

W T1 i T2 należy potwierdzić stan chłodzonego powietrzem boksera oraz zgodność osprzętu z daną wersją. W T3 warto rozróżnić samochody z bokserem chłodzonym powietrzem, wasserboxerem i dieslem: są to odmienne układy napędowe, dlatego historia obsługi powinna odpowiadać konkretnemu silnikowi. W Syncro należy dodatkowo zweryfikować działanie napędu 4x4.

Kamper wymaga osobnej kontroli zabudowy. W Westfalii należy sprawdzić kompletność mebli, łóżek, stolika, dachu podnoszonego lub wysokiego, instalacji kuchennej oraz urządzeń takich jak lodówka i ogrzewanie postojowe. Fabryczne akcesoria – firanki, rolety, radio, bagażnik dachowy czy oryginalne meble Westfalii – wpływają na autentyczność konfiguracji.

Silniki, prowadzenie i użytkowanie

T1 z silnikiem 25 KM był projektowany przede wszystkim jako pojazd transportowy. Duża, niemal poziomo ustawiona kierownica, tylne umieszczenie boksera i wysoka pozycja za kierownicą tworzą zupełnie inne wrażenia niż w późniejszych vanach z silnikiem z przodu.

T2 zachował tylnosilnikowy układ, lecz zyskał sprawniejszy układ hamulcowy i mocniejsze jednostki. Silnik 1,7 l o mocy 66 KM oraz późniejszy 2,0-litrowy bokser 70 KM lepiej odpowiadały większej masie i funkcji auta osobowego lub campingowego. W T2 spotyka się również trzybiegową automatyczną skrzynię.

T3 jest najbardziej zróżnicowany mechanicznie spośród klasycznych generacji. Benzynowe wasserboxery 1,9 i 2,1 l, diesle oraz Syncro pozwalają wybrać auto zgodnie z przeznaczeniem: od prostego furgonu przez Multivana aż po kampera wyprawowego.

1. T1 Split Screen – dla osób szukających najwcześniejszej formy Transportera, dzielonej szyby i chłodzonego powietrzem boksera.
2. T2b 2.0 – późny T2 z silnikiem Type 4 o pojemności 2,0 l i mocy do 70 KM, większymi lampami tylnymi oraz przednimi hamulcami tarczowymi.
3. T3 Syncro – T3 z napędem 4x4 od 1984 roku, odpowiedni jako punkt wyjścia do zabudowy ekspedycyjnej.
4. T3 Westfalia California lub Joker – fabrycznie rozplanowany kamper z miejscem do spania i wyposażeniem mieszkalnym. undefined

Nadwozie, wnętrze i wyposażenie

T1 definiują dwa pola przedniej szyby, duży emblemat VW oraz przetłoczenia zbiegające się ku środkowi pasa przedniego. Dwubarwne lakiery z poziomą linią podziału są mocno związane z pierwszymi generacjami. W Samba dodatkowe okna dachowe i boczne dawały układ 21 albo 23 szyb, a materiałowy dach rolowany doświetlał kabinę.

T2 ma jednoczęściową, zakrzywioną szybę czołową i większe przeszklenia. Często spotyka się okna uchylne, przesuwne lub wentylacyjne, a także przednie szyby safari otwierane na zewnątrz. T3 zrywa z obłymi liniami poprzedników: jest pudełkowaty, ma większe powierzchnie boczne i bardziej funkcjonalne wnętrze.

W kamperach Westfalia elementy mieszkalne stanowią część charakteru auta. Tapicerki występowały w winylu, skaju i tkaninach, a zabudowy z lat 70. wykorzystywały żółcie, zielenie, pomarańcze i wzory geometryczne. Do cenionych dodatków należą oryginalne firanki, rolety, bagażniki dachowe, drabinki, markizy, dodatkowe oświetlenie i ogrzewanie postojowe Webasto lub Eberspächer.

Transporter jako pojazd użytkowy i kamper

Wszechstronność Transportera wynikała z konstrukcji nadwozia i szerokiej palety zabudów. Oprócz furgonów i mikrobusów powstawały wersje skrzyniowe, Doka z podwójną kabiną, auta handlowe, ambulanse, radiowozy, samochody dla osób z niepełnosprawnościami oraz lawety. Układy siedzeń obejmowały między innymi konfiguracje 3-3-3 i 3+3, a w wersjach campingowych stosowano rozkładane łóżka i miejsca do spania pod podnoszonym dachem.

Wymiary współczesnych i klasycznych Transporterów mieszczą się zwykle w zakresie 4,2–4,6 m długości i około 1,7 m szerokości. Wysokość, zależna od nadwozia oraz dachu, wynosi około 1,9–2,4 m, a dopuszczalna masa całkowita zwykle 1900–2400 kg.

Na europejskim rynku występują również reimporty, zwłaszcza z USA. Samochody amerykańskie mogą różnić się wyposażeniem i detalami technicznymi od wersji europejskich. Podobnie brazylijskie i południowoafrykańskie T1 oraz T2 mają własne cechy stylistyczne i mechaniczne; przy zakupie warto ustalić kraj pochodzenia oraz fabryczną specyfikację konkretnego egzemplarza.

Volkswagen Transporter – podsumowanie

Volkswagen Transporter obejmuje ponad siedem dekad rozwoju lekkiego samochodu użytkowego: od T1 z dzieloną szybą i tylnym bokserem, przez T2 Bay Window i kanciaste T3, po przednionapędowego T4 oraz kolejne generacje. T1, T2 i T3 występowały jako furgony, mikrobusy, pick-upy, kampery Westfalia i pojazdy specjalne.

Przy wyborze klasycznego VW Busa kluczowe są generacja, rodzaj silnika, stan nadwozia, oryginalność zabudowy i kompletność wyposażenia. T1 Samba, kampery Westfalia oraz T3 Syncro reprezentują trzy odmienne oblicza Transportera: wersję panoramiczną, mieszkalną i terenowo-użytkową.