Historia AC Cobry

Geneza AC Cobry zaczęła się od Carrolla Shelby’ego, amerykańskiego kierowcy wyścigowego, oraz firmy AC Cars. Shelby szukał lekkiej brytyjskiej konstrukcji, którą można byłoby połączyć z mocnym silnikiem V8 Forda i wykorzystać w rywalizacji GT. Bazą został roadster AC Ace, a pierwsza produkcyjna Cobra, podwozie CSX2001, powstała w 1962 roku jako Mark I.

Początkowo montowano Forda V8 o pojemności 4,3 litra, szybko zastąpionego jednostką 4,7 l (289 cu in). Zastosowano m.in. czterobiegową skrzynię Borg-Warner, hamulce tarczowe na czterech kołach oraz wzmocnioną konstrukcję dostosowaną do większego momentu V8. Cobra była produkowana w Wielkiej Brytanii, a następnie trafiała do USA na lakierowanie i montaż silników.

W Stanach Zjednoczonych samochód występował także jako Shelby Cobra lub Shelby AC Cobra. Produkcja oryginalnych AC Cobra trwała z przerwami od 1962 do 1967 roku. W sporcie konstrukcja mierzyła się między innymi z Ferrari 250 GTO, a zamknięta Daytona Cobra Coupe zapewniła Shelby’emu tytuł mistrza świata producentów FIA w klasie GT III w 1965 roku.

Ewolucja modeli AC Cobra

Mk I z 1962 roku był pierwszym wcieleniem AC Ace z silnikiem Ford V8. W 1963 roku pojawił się Mk II, ze zmienioną częścią przednią i układem kierowniczym mającym poprawić prowadzenie.

Najbardziej radykalna zmiana nadeszła wraz z Mk III z 1965 roku. Samochód zaprojektowano od nowa pod Forda 427 cu in, czyli V8 o pojemności blisko 7,0 litrów. Średnica rur ramy wzrosła z 3 do 4 cali, zastosowano zawieszenie na podwójnych wahaczach i zespoły sprężynowo-amortyzatorowe. Poszerzone błotniki mieściły znacznie szersze ogumienie.

Wersje 289 korzystały z 4,7-litrowego Forda V8, natomiast Cobra 427 stała się odmianą kojarzoną z szerokim nadwoziem i silnikiem 7,0 l. Po zakończeniu pierwotnej produkcji Brian Angliss, działający w Autocraft w Brooklands, uzgodnił z AC Cars dalsze używanie znaku Cobra i w latach 80. produkował model AC Mk IV. W późniejszych dekadach powstawały też repliki oraz ewokacje budowane przez firmy takie jak Hawk, Backdraft i Autokraft.

Najważniejsze cechy AC Cobry

AC Cobra opierała się na prostym, konsekwentnym zestawieniu: możliwie lekkiego brytyjskiego roadstera i dużego amerykańskiego V8. W Cobrach 289 stosowano 4,7-litrową jednostkę Forda, zaś 427 otrzymała V8 o pojemności 6997 cm³, z dwoma gaźnikami Holley albo wtryskiem paliwa.

Cobra 427 wyróżnia się szerokimi błotnikami, dużym wlotem na masce, bocznymi rurami wydechowymi oraz kołami mocowanymi centralną nakrętką albo felgami typu knock-off. W wyścigowej specyfikacji kabina pozostawała podporządkowana zadaniu: kubełkowe fotele, pasy szelkowe, wyłącznik akumulatora i gaśnica zastępowały wyposażenie komfortowe.

Daytona Cobra Coupe, zbudowana jako zamknięte coupé do wyścigów, zdobyła w 1965 roku mistrzostwo świata FIA w klasie GT III. Był to pierwszy taki tytuł wywalczony przez amerykańskiego konstruktora.

Dane techniczne AC Cobra 427

Wersje specjalne i wyścigowe

Shelby Daytona Cobra Coupe była zamkniętą, wyścigową odmianą Cobry. W latach 1964–1965 powstało sześć takich coupé. Samochody startowały na torach całego świata, a w sezonie 1965 wygrały klasę GT III mistrzostw świata samochodów sportowych, kończąc klasyfikację 19 punktów przed najbliższymi rywalami.

Cobra 427 S/C była specyfikacją związaną z homologacją: rozpoznawalną po pasach wyścigowych i bocznych wydechach, pozbawioną typowego komfortu auta drogowego.

Shelby Cobra 427 Super Snake CSX3015 powstała w 1966 roku z przebudowanego wyczynowego roadstera 427 i otrzymała dwa doładowania Paxton. Zbudowano dwa egzemplarze Super Snake; podawana moc wynosiła około 800 KM.

Na co zwrócić uwagę przy AC Cobra

Najważniejszą kwestią jest precyzyjne ustalenie, czy samochód jest oryginalną AC Cobra, późniejszą AC Mk IV czy repliką albo ewokacją. Te konstrukcje mogą wyglądać podobnie, lecz różnią się pochodzeniem, rozwiązaniami technicznymi i specyfikacją.

W Cobrach 427 warto sprawdzić zgodność elementów definiujących model: szerokiego podwozia i nadwozia, 7-litrowego Forda V8, manualnej przekładni, hamulców tarczowych oraz charakterystycznych detali, takich jak boczne wydechy i centralne mocowanie kół. W samochodach przygotowanych do jazdy torowej należy również zweryfikować obecność oraz stan elementów bezpieczeństwa: pasów szelkowych, wyłącznika akumulatora i gaśnicy.

Silnik, osiągi i prowadzenie

Cobra 427 łączy masę około 1147 kg z Fordem V8 6997 cm³ o mocy około 410–416 KM i momencie obrotowym około 651 Nm. Przyspieszenie 0–100 km/h zajmuje około 4,2 s, a prędkość maksymalna wynosi około 265–266 km/h. Tuningowane 427 oraz repliki osiągały moc przekraczającą 500 KM.

W Mk III podwójne wahacze i sprężyny śrubowe zastosowano z przodu i z tyłu. Przekładnia zębata układu kierowniczego, napęd na tylne koła oraz krótki rozstaw osi 228,6 cm sprawiają, że Cobra wymaga świadomego operowania gazem, szczególnie przy wysokim momencie obrotowym V8.

Warianty napędu warte rozróżnienia:

1. Cobra 289 – Ford V8 4,7 l; odmiana rozwinięta z wcześniejszych Cobra z silnikiem 4,3 l.
2. Cobra 427 – Ford V8 7,0 l; poszerzone nadwozie, zmienione podwozie i około 410–416 KM w specyfikacji 427.
3. 427 Super Snake – dwa kompresory Paxton i około 800 KM w dwóch zbudowanych egzemplarzach. undefined

Nadwozie i wnętrze AC Cobry

Cobra zachowała proporcje AC Ace: otwarte, dwudrzwiowe nadwozie z długą maską, bardzo krótkim tyłem i nisko poprowadzoną szybą. Wczesne samochody są smuklejsze, podczas gdy 427 ma wyraźnie poszerzone błotniki i nadkola, konieczne dla szerszych opon.

Do najbardziej rozpoznawalnych elementów należą wlot na masce, boczne rury wydechowe oraz felgi druciane albo koła Halibrand. W odmianach wyścigowych spotyka się pasy na nadwoziu. Daytona Cobra Coupe odcina się od roadstera aerodynamicznym, zamkniętym nadwoziem typu coupé.

Kabina jest oszczędna: podstawowe wskaźniki, twarde fotele kubełkowe i skórzana tapicerka. Wśród spotykanych dodatków znajdują się zdejmowany hardtop, pokrowiec tonneau oraz boczne szyby z pleksiglasu.

AC Cobra a Shelby Cobra

Nazwa zależy od rynku i okresu: w USA samochód był sprzedawany jako Shelby Cobra oraz Shelby AC Cobra, natomiast AC Cars pozostawało brytyjskim producentem bazowej konstrukcji. Związek z Shelby’em jest kluczowy dla historii modelu, lecz oznaczenia AC Cobra, Shelby AC Cobra i Shelby Cobra mogą występować przy tym samym typie samochodu.

Oryginalne Cobry, późniejsze kontynuacje oraz repliki należy traktować jako odrębne kategorie. Repliki mogły otrzymywać bardziej współczesne wyposażenie, inne materiały nadwozia – w tym włókno węglowe – oraz silniki o odmiennej specyfikacji od historycznych Fordów 289 i 427.

Podsumowanie

AC Cobra to brytyjsko-amerykański samochód sportowy z lat 1962–1967, stworzony przez połączenie konstrukcji AC Ace z silnikami Ford V8. Rozwój od Mk I i Mk II do Mk III 427 przyniósł coraz większe silniki, szersze nadwozie i gruntownie zmodyfikowane podwozie. Roadster 427 z V8 7,0 l, Daytona Cobra Coupe oraz ekstremalna Super Snake pokazują, jak daleko sięgał potencjał tej krótkiej, lecz intensywnej historii wyścigowej.