Brough Superior Motorfietsen Kopen

Geschiedenis & Erfgoed

George Brough richtte in 1919 in Nottingham zijn bedrijf Brough Superior op. De naam was niet alleen een merk, maar ook een directe provocatie en een belofte: zijn motorfietsen moesten superieur zijn aan alle andere, inclusief die van zijn vader, William E. Brough, die al sinds 1902 motorfietsen bouwde. George had als constructeur en coureur uitgebreide ervaring opgedaan en wilde nu de ultieme luxemotorfiets creëren voor de meest veeleisende kopers van zijn tijd.

Na de eerste prototypes en unieke exemplaren begon vanaf 1921/22 de serieproductie in kleine aantallen. Het productieproces was extreem arbeidsintensief en nauwgezet; elke machine werd samengesteld op basis van de specifieke wensen van de klant. In 1923 gaf H.D. Teague van het tijdschrift The Motor Cycle het merk de bijnaam "Rolls-Royce of Motorcycles". George Brough was zo overtuigd van de kwaliteit van zijn product dat hij deze term onmiddellijk als officiële reclameslogan adopteerde, nadat hij expliciete toestemming had gekregen van Rolls-Royce zelf.

Het eerste echte seriemodel was de SS80 (Super Sports), die vanaf 1922 regelmatig werd gebouwd. Het getal 80 stond voor de gegarandeerde topsnelheid van minstens 80 mijl per uur (129 km/u). Elke machine werd voor aflevering persoonlijk getest om deze garantie te waarborgen. Vanaf 1924 volgde de SS100, de beroemdste van alle Brough-machines, met een gegarandeerde snelheid van 100 mph (161 km/u). Beide modellen bleven tot 1940 in productie en maakten aanvankelijk gebruik van krachtige J.A. Prestwich (JAP) motoren, en later, vanaf 1936, van Matchless V-twins.

Tussen 1926 en 1936 werd het programma aangevuld met de SS680 OHV, een iets lichtere machine. Later kwam daar de 11.50 bij, een model dat vooral geliefd was voor zijspangebruik. Ook de zijspannen van Brough Superior zelf bereikten een cultstatus; ze werden met dezelfde exclusiviteit ontworpen en beschikten over technische bijzonderheden zoals een eigen brandstoftank. Voor een korte periode produceerde het bedrijf zelfs automobielen, hoewel in zeer beperkte aantallen.

In 1940 stopte de productie na iets meer dan 3.000 gebouwde motorfietsen. De Tweede Wereldoorlog betekende het einde van het oorspronkelijke merk. Een wedergeboorte vond plaats in 2013, toen een Frans bedrijf de rechten verwierf en in Toulouse begon met de productie van moderne interpretaties van de klassieke modellen, waarbij de geest van George Brough en de focus op handwerk behouden bleven.

Hoogtepunten & Bijzonderheden

Wat maakt een Brough Superior zo bijzonder in de wereld van klassieke voertuigen? Het was de unieke combinatie van individuele fabricage, het gebruik van de beste beschikbare componenten en een compromisloze kwaliteitscontrole. George Brough produceerde zelf geen motoren, maar selecteerde de krachtigste aggregaten van toleveranciers zoals JAP en Matchless, die hij vervolgens volgens zijn eigen strenge specificaties liet aanpassen. Versnellingsbakken kwamen van Sturmey-Archer, voorvorken van Webb of Brampton.

Elke SS100 werd voor aflevering getest op een snelheid van minstens 100 mph – George Brough voerde veel van deze testritten persoonlijk uit op de openbare weg rond Nottingham. De machines waren volledig te personaliseren: klanten konden kiezen uit verschillende motorvarianten, frametypen, veringen, remmen en zelfs de vorm van het stuur werd aangepast aan de armlengte en zithouding van de koper. Ondanks deze mate van individualiteit garandeerde Brough een uitzonderlijke afwerkingskwaliteit en betrouwbaarheid die in die tijd ongekend was.

Technische innovaties van George Brough hebben de gehele motorfietsindustrie beïnvloed. Hij ontwikkelde onder andere de eerste zijstandaard, de eerste middenbok die vanaf de motor bediend kon worden, dubbele koplampen, valbeugels en gebalanceerde, onderling verbonden uitlaatsystemen. Zijn machines waren niet alleen snel, maar ook verrassend comfortabel en geschikt voor dagelijks gebruik – een zeldzame combinatie voor high-performance motorfietsen in de jaren '20 en '30.

De SS100 werd een icoon, mede dankzij de connectie met T.E. Lawrence (Lawrence of Arabia). Hij bezat maar liefst acht Brough-machines en verongelukte in 1935 dodelijk op zijn zevende exemplaar, een SS100. Ook andere prominenten uit de Britse hogere kringen reden Brough; de hoge prijs van destijds tot wel £170 (wat vandaag de dag overeenkomt met een klein fortuin) maakte het merk tot een ultiem statussymbool.

In de racerij vierde Brough successen bij sprintwedstrijden en snelheidsrecords. Eric Fernihough bereikte in 1937 op een speciaal geprepareerde Brough een snelheid van 273 km/u op de vliegende mijl – een sensationeel record voor het interbellum. Speciale racemachines zoals de Golden Dream, de Pendine en de Straight Four Combination (uitgerust met een automotor) werden vaak als eenmalige projecten gebouwd om de grenzen van de techniek te verleggen.

Technische Gegevens

De technische specificaties variëren sterk per model en bouwjaar, aangezien Brough Superior inspeelde op individuele klantwensen. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste seriemodellen:

Bijzondere kenmerken: Castle-vorken (vroege modellen), Webb-vorken met demping (vanaf 1925), dubbele interne schokdemping, trommelremmen (soms in dubbele uitvoering), individueel gevormde sturen, optionele zijspannen met eigen brandstoftank.

Marktoverzicht en Kooptips

Brough Superior behoort tot de duurste en meest begeerde klassieke motorfietsen ter wereld. Het extreem lage productieaantal van in totaal slechts ongeveer 3.000 machines over een periode van 21 jaar maakt elk bewaard gebleven exemplaar tot een absolute zeldzaamheid. Prijzen variëren sterk afhankelijk van het model, het bouwjaar, de originaliteit en de herkomst (provenance).

Prijsniveaus 2024-2025

De markt voor Brough Superior is de afgelopen jaren stabiel gebleven op een zeer hoog niveau, met uitschieters naar boven voor machines met een bijzondere historie of zeldzame specificaties.

• SS80 (Sidevalve, 1922-1939): €60.000 tot €140.000, afhankelijk van de staat en de motor (JAP of Matchless). Een goed gerestaureerde SS80 uit de jaren '30 wordt momenteel gewaardeerd op circa €95.000 tot €120.000.
• SS100 (JAP-motor, 1924-1936): €250.000 tot €500.000+. Dit is het absolute topmodel. In maart 2025 werd een 1930 SS100, die ooit door George Brough zelf was bereden, geveild voor maar liefst £241.500 (ca. €290.000). Een 1938 SS100 Special Racing uitvoering werd onlangs verkocht voor meer dan £416.000 (ca. €500.000). Exemplaren met een "Alpine Grand Sports" specificatie kunnen de grens van €400.000 ruimschoots passeren.
• SS100 (Matchless-motor, 1936-1940): €200.000 tot €350.000. Hoewel de Matchless-blokken technisch vaak verfijnder zijn, geven puristen soms de voorkeur aan de eerdere JAP-motoren. De allerlaatste SS100 die ooit werd gebouwd (1940) werd onlangs getaxeerd op een waarde tussen de €325.000 en €375.000.
• SS680 OHV, 11.50 en Speciale Bouw: €90.000 tot €280.000, afhankelijk van de zeldzaamheid en de staat. Racemachines en unieke prototypes met een gedocumenteerde geschiedenis kunnen prijzen bereiken die ver boven de €300.000 liggen. Een 1929 Overhead 680 project werd eind 2025 nog verkocht voor circa €40.000.

Herkomst is cruciaal: Machines met een aantoonbare link naar George Brough, T.E. Lawrence of een succesvolle racehistorie brengen aanzienlijke meerprijzen op. De documentatie van de Brough Superior Club is hierbij de gouden standaard.

Waarop letten bij aankoop?

Originaliteit is alles: Vanwege de enorme waarde zijn veel Brough-machines in de loop der decennia aangepast, gerestaureerd met onderdelen van andere modellen of zelfs volledig opnieuw opgebouwd uit losse componenten. Controleer altijd:

• Framenummer en motornummer: Vergelijk deze met de fabrieksgegevens (Factory Build Records). De Brough Superior Club beheert deze archieven en kan de authenticiteit bevestigen.
• Matching Numbers: Idealiter horen het frame en de motor bij elkaar zoals ze de fabriek verlieten. Een vervangende motor verlaagt de waarde aanzienlijk.
• Originele componenten: Controleer of de motor (JAP of Matchless), de Sturmey-Archer versnellingsbak en de Webb- of Castle-vorken correct zijn voor het betreffende bouwjaar.
• Documentatie: Zoek naar het Britse V5C-logboek, kopieën van de fabrieksboeken, de historie van vorige eigenaren en foto's van eerdere restauraties.

Staat van het voertuig:

• Concours-staat: Volledig gerestaureerd volgens de originele fabrieksspecificaties, alle onderdelen correct en authentiek, perfect lakwerk en chroom. Prijsindicatie: €300.000-450.000+ voor een SS100.
• Rijklaar en goed onderhouden: Origineel patina of een oudere, vakkundige restauratie. Technisch in orde met lichte gebruikssporen. Prijsindicatie: €180.000-280.000 voor een SS100.
• Restauratieproject: Incomplete machine, motor moet gereviseerd worden, frame aanwezig maar onderdelen ontbreken. Prijsindicatie: €100.000-160.000 voor een SS100, afhankelijk van de compleetheid.

Veelvoorkomende zwakke punten:

• Onderdelenvoorziening: Extreem moeilijk en duur. Veel onderdelen moeten op maat worden nagemaakt. Gespecialiseerde werkplaatsen in het Verenigd Koninkrijk zijn vaak de enige bron voor expertise.
• Motoren: De V-twins zijn robuust, maar na 80 tot 100 jaar vaak aan revisie toe. Controleer de compressie, het olieverbruik en de staat van de lagers.
• Versnellingsbakken: De Sturmey-Archer bakken zijn duurzaam, maar onderdelen zijn schaars. Moeizaam schakelen of vreemde geluiden duiden op kostbare slijtage.
• Remmen: De trommelremmen zijn naar moderne maatstaven zwak. Veel eigenaren hebben in het verleden upgrades uitgevoerd (zoals dubbele voorremmen), wat de veiligheid verhoogt maar de originaliteit kan beïnvloeden.

Kopersprofielen:

• Verzamelaars van Britse historie: Voor wie alleen het allerbeste uit het pre-war tijdperk goed genoeg is.
• Investeerders: Brough Superior heeft over de decennia een zeer stabiele waardestijging laten zien; topmodellen worden beschouwd als "blue chip" investeringen.
• Liefhebbers van exclusiviteit: Het bezitten van een Brough plaatst u in een zeer select gezelschap van kenners wereldwijd.

Advies: Laat elke Brough Superior voor aankoop inspecteren door een erkende specialist. De kosten van een expertiserapport wegen niet op tegen de risico's bij dergelijke bedragen. Een lidmaatschap van de Brough Superior Club (www.broughsuperiorclub.com) is essentieel voor toegang tot archieven, technische kennis en onderdelen.

Prestaties & Rijervaring

Het rijden op een Brough Superior is een reis terug naar een tijd waarin motorfietsen nog puur mechanisch vakmanschap waren. De V-twin motor met zijn karakteristieke 50-graden hoek levert al bij lage toerentallen een indrukwekkend koppel. De acceleratie is soepel en lineair, zonder de nerveusheid van moderne machines. Het mechanische geluid van de kleppen, de primaire aandrijving en de versnellingsbak vormt een constante begeleiding – een symfonie voor de liefhebber van klassieke techniek.

De zithouding is rechtop en verrassend comfortabel, typisch voor de luxe toermachines uit die periode. De sturen, die vaak op maat van de eerste eigenaar werden gemaakt, liggen natuurlijk in de hand. Ondanks het gewicht van bijna 200 kg voelt een Brough verrassend wendbaar aan, dankzij het lage zwaartepunt en de doordachte framegeometrie.

De SS100 komt pas echt tot zijn recht op de open weg. Bij snelheden van 110 tot 130 km/u loopt de motor trillingsvrij en rustig. De Webb-voorvork absorbeert oneffenheden in het wegdek verbazingwekkend goed voor een systeem uit de jaren '20. Wind en weer hebben vrij spel op de rijder; er is geen windscherm of kuip die bescherming biedt. Bij hogere snelheden wordt de ervaring intens: de rijwind duwt tegen de borst, het gebrul van de motor neemt toe en elke oneffenheid in de weg wordt direct gecommuniceerd.

De handgeschakelde versnellingsbak vereist oefening en gevoel. De Sturmey-Archer bak vraagt om precieze, krachtige bewegingen van de hendel naast de tank. Er is geen moderne synchronisatie, dus elke schakelactie is een bewuste handeling die perfect getimed moet worden met het toerental en de koppeling. De trommelremmen vragen om een vooruitziende blik en een stevige handdruk; ze waren in de jaren '20 state-of-the-art, maar naar huidige maatstaven zijn ze bescheiden in hun vertragingskracht.

De SS80 is iets minder krachtig, maar zeker niet minder karaktervol. De sidevalve-motor loopt zachter en stiller dan de OHV-varianten van de SS100, maar levert meer dan genoeg koppel om ook met een zijspan soepel door het verkeer te gaan. Voor ontspannen ritten en veteranen-evenementen is dit model ideaal – minder veeleisend voor de rijder, maar met dezelfde onmiskenbare stijl.

De rijervaring is eerlijk en direct: geen elektronica, geen rijhulpsystemen, geen compromissen. Elke beweging van de motor en elke verandering in het wegdek wordt ongefilterd doorgegeven. Voor moderne begrippen is het hard werken, maar voor de liefhebber van vintage motorfietsen is het pure magie. Wie op een Brough rijdt, wordt onderdeel van de machine en de geschiedenis.

Design & Esthetiek

George Brough was niet alleen een begenadigd ingenieur, maar ook een estheet en een marketinggenie. Zijn motorfietsen moesten niet alleen de snelste zijn, maar ook de mooiste. Het design van de Brough Superior wordt gekenmerkt door klassieke Britse elegantie en een obsessieve aandacht voor technische details.

Het meest herkenbare kenmerk is de slanke, langgerekte brandstoftank, die perfect geproportioneerd is ten opzichte van het frame. De lak was meestal uitgevoerd in een diepzwarte kleur, vaak gecombineerd met gouden, zilveren of ivoren biezen. De Brough Superior logo's werden met de hand aangebracht en straalden pure klasse uit. Omdat veel klanten hun eigen kleurenschema's kozen, is bijna elke machine uniek in zijn details.

De framegeometrie is harmonieus en uitgebalanceerd. Het lage zwaartepunt geeft de machine een gedrongen, sportief silhouet zonder de elegantie van een toermotor te verliezen. De overvloed aan verchroomde onderdelen – van de uitlaatbochten en het stuur tot de koplampen en spatborden – werd tot hoogglans gepolijst. Bij goed onderhouden exemplaren glanzen deze onderdelen vandaag de dag nog net zo indrukwekkend als honderd jaar geleden.

Bijzonder opvallend zijn de dubbele koplampen op veel modellen – een innovatie van Brough die later door vele andere fabrikanten werd gekopieerd. Ze geven de voorzijde van de motor een onmiskenbaar "gezicht". De individueel gevormde sturen zijn een ander kenmerk dat Brough onderscheidde van de massaproductie; ze werden letterlijk om de rijder heen ontworpen.

De Webb-voorvork met zijn markante dubbele veren is niet alleen functioneel superieur, maar ook visueel een technisch kunstwerk. De symmetrisch geplaatste uitlaten met hun verchroomde "fishtail" einddempers geven de motorfiets een sculpturale kwaliteit die vanuit elke hoek indruk maakt.

George Brough richtte zich op een publiek van welgestelde "gentlemen" die waarde hechtten aan exclusiviteit, kwaliteit en stijl. De Brough Superior was geen werkpaard, maar een statussymbool en een kunstwerk op wielen. Die status heeft het merk tot op de dag van vandaag behouden. Een Brough in originele staat is een visuele ervaring die door moderne motorfietsen zelden wordt geëvenaard.

Overige: Racerij, Records & Cultuur

Brough Superior was veel meer dan alleen een luxe straatmachine; het was een geduchte racemachine. George Brough begreep de kracht van marketing door middel van sportieve successen en nam zelf deel aan talloze wedstrijden. Tussen 1922 en 1937 domineerde Brough in sprintwedstrijden, heuvelklims en vooral bij het vestigen van snelheidsrecords.

Het meest spectaculaire record staat op naam van Eric Fernihough, die in 1937 een snelheid van 273 km/u bereikte op een speciaal gebouwde Brough. Een andere bekende recordrijder was Noel Pope, die in 1935 op het circuit van Brooklands een gemiddelde snelheid van 243 km/u klokte. Deze prestaties waren in de jaren '30 ongekend en bevestigden de reputatie van Brough als de bouwer van de snelste motorfietsen ter wereld.

Legendarische racemodellen zoals de Pendine (genoemd naar het strand van Pendine Sands in Wales waar veel records werden gevestigd), de Golden Dream (een showmodel met een unieke viercilinder H-motor) en de Straight Four Combination (aangedreven door een Austin-automotor) zijn vandaag de dag legendarisch. Veel van deze unieke machines bevinden zich nu in musea of privécollecties en komen slechts zelden op de markt.

De culturele impact van Brough Superior reikt verder dan de techniek alleen. T.E. Lawrence (Lawrence of Arabia) noemde zijn motoren "George I" tot en met "George VIII". Zijn zevende machine, de SS100 waarop hij in 1935 verongelukte, is tegenwoordig een topstuk in het Imperial War Museum in Londen. Lawrence schreef gepassioneerd over zijn ritten en beschreef het rijden op een Brough als "het grootste plezier dat ik ken".

Andere beroemde eigenaren waren onder meer de toneelschrijver George Bernard Shaw, de coureur Bert le Vack en talloze Britse aristocraten. Het bezitten van een Brough was in het interbellum een teken van goede smaak, rijkdom en een hang naar avontuur.

De wedergeboorte van het merk in 2013 in Frankrijk heeft voor een nieuwe impuls gezorgd. De nieuwe Brough Superior modellen (zoals de moderne SS100, de Lawrence en de Anniversary) zijn hoogwaardige interpretaties met V-twin motoren, titanium frames en carbon onderdelen. Met prijzen tussen de €65.000 en €175.000 richten zij zich op een nieuwe generatie liefhebbers van luxe motorfietsen. In 2025 werd zelfs een exclusieve samenwerking met horlogemerk Richard Mille aangekondigd voor een gelimiteerd circuitmodel.

Toch blijven de historische machines uit Nottingham onvervangbaar. Elk overgebleven exemplaar is een rijdend monument van Britse ingenieurskunst. Op evenementen zoals het Goodwood Revival, de Concours d'Elegance op Paleis Het Loo of in het National Motorcycle Museum in Solihull blijven deze machines het publiek betoveren.

Samenvatting

Brough Superior staat als geen ander merk symbool voor de Britse motorcultuur van het interbellum. De combinatie van individuele handbouw, de beste componenten, gegarandeerde topsnelheden en een tijdloos elegant design maakte het merk tot de absolute top van de motorwereld. De bijnaam "Rolls-Royce onder de motorfietsen" was geen loze marketingkreet, maar een verdiende erkenning van wereldklasse.

Vandaag de dag zijn Brough-motorfietsen verzamelobjecten van de hoogste categorie. Door de zeer beperkte productie en het feit dat veel machines verloren zijn gegaan tijdens de oorlog, is elk exemplaar een zeldzaamheid. Prijzen in de zes cijfers zijn de norm, en topmodellen met een bijzondere historie passeren regelmatig de grens van een kwart miljoen euro.

Wie overweegt een Brough Superior te kopen, moet zich voorbereiden op een intensieve zoektocht, aanzienlijke investeringen en een uitdagende onderdelenvoorziening. In ruil daarvoor krijgt u een stuk motorgeschiedenis dat in termen van elegantie, prestaties en vakmanschap tot op de dag van vandaag ongeëvenaard is. De belangrijkste modellen voor verzamelaars blijven de SS80 (als relatief toegankelijke instap), de SS100 met JAP-motor (het ultieme icoon) en de SS100 met Matchless-motor (de technische vervolmaking).

Het rijden op een Brough is zowel een voorrecht als een verantwoordelijkheid. Deze machines horen thuis op veteranenritten, bij prestigieuze concoursen en tijdens incidentele ritten over glooiende landwegen. Elke rit is een tijdreis naar een tijdperk waarin motorfietsen nog met de hand werden gebouwd en elke machine een individueel meesterwerk was.

Vind uw Brough Superior op Classic Trader – de plek om een van deze zeldzame Britse legendes te bemachtigen.